اثر مقدار فسفر، باكتري ريزوبيوم و كود زيستي نيتراژين بر رشد و عملكرد لوبيا به چه صورت است ؟

Question

حسین برخورداری · Answer

اثر مقدار فسفر، باکتری ریزوبیوم و کود زیستی نیتراژین بر رشد و عملکرد لوبیا به چه صورت است ؟

به منظور بررسي اثر مقدار فسفر، كاربرد باكتري ريزوبيوم و كود زيستي نيتراژين بر رشد و عملكرد لوبيا (توده محلي گيلان)، آزمايشي به صورت فاكتوريل در قالب طرح پايه بلوكهاي كامل تصادفي با سه تكرار در شهرستان املش، استان گيلان انجام شد . فاكتورهاي آزمايش شامل مقادير مختلف مصرف فسفر، كود زيستي نيتراژين و باكتري ريزوبيوم بود. نتايج نشان داد كه با افزايش مصرف فسفر از صفر به 50 كيلوگرم در هكتار، عملكرد دانه و عملكرد غلافتر بهطور معنيداري به ترتيب به ميزان 28 و 21 درصد افزايش يافت. افزايش مصرف فسفر از 50 به 75 كيلوگرم در هكتار، تأثير معنيداري بر عملكرد دانه و غلافتر نداشت، درحاليكه مصرف بيشتر فسفر ( 100 كيلوگرم در هكتار) 14/03 كيلوگرم در هكتار و  سبب كاهش معنيدار عملكرد دانه و غلافتر گرديد. معادلات رگرسيوني نشان داد كه حداكثر عملكرد دانه ( 9 59 كيلوگرم فسفر در هكتار حاصل شد. مصرف كود زيستي  65 و 3 85/10 كيلوگرم در هكتار) به ترتيب با مصرف عملكرد غلافتر   نيتراژين سبب افزايش معنيدار عملكرد دانه و غلافتر به ترتيب به ميزان 7 و 10 درصد گرديد. همچنين تلقيح بذر لوبيا با باكتري هاي ريزوبيوم منجر به افزايش عملكرد دانه و غلافتر به ترتيب به ميزان 17 و 20 درصد گرديد.

تغذيه مناسب و متعادل گياهان زراعي نقش مهمي در بهبود و افزايش عملكرد محصولات زراعي ايفا ميكند. فسفر يكي از عناصر پرمصرف و ضروري براي رشد گياهان است كه اغلب به H2PO صورت يونهاي 4 -1 HPO يا 4-2 از خاك جذب مي -
شود (بهاتاچاريا و جها، 2012 ). با توجه به اينكه بقولات قسمت اعظم نيتروژن مورد نياز خود را از طريق تثبيت زيستي نيتروژن بدست ميآورند در مقايسه با ساير گياهان به مقدار فسفر بيشتري نياز دارند (سليمان و همكاران، 2013 ). اين عنصر مي تواند بصورت مستقيم از طريق تنظيم رشد، فعاليت و كاركرد گرههاي تثبيت كننده (پاسينا و همكاران، 2006 ) بر ميزان تثبيت زيستي نيتروژن تأثير بگذارد. همچنين فسفر مي تواند بصورت غير مستقيم از طريق تأثير بر رشد گياه ميزبان بر ميزان تثبيت زيستي نيتروژن اثرگذار باشد (وارين و همكاران، 2010 ). در ضمن، به در جربان فعاليت نيتروژناز ، فراهمي ATP علت نياز زياد به فسفر جهت فعاليت گرهها بسيار ضروري است (ال-نيعمي و همكاران، 1997 ). نتايج تحقيقات نشان ميدهد كه حدود 70 الي 90 درصد كودهاي فسفره از طريق تثبيت به وسيله يون هاي آلومينيم، آهن، كلسيم و منيزيم از دسترس گياه خارج مي شود (مكبيت و همكاران، 2006 ) و در نتيجه كمبود فسفر در مزارع امري شايع است. اثر مثبت كودهاي فسفره بر رشد و عملكرد لوبيا سبز (مشتاق و امينپناه ( 2015 ) و ساير بقولات گزارش .( شده است (رونر و همكاران، 2016 كودهاي زيستي عمدتاً حاوي باكتريهاي محرك رشد گياه هستند كه به روشهاي مختلف سبب افزايش رشد و عملكرد محصولات زراعي مي گردند (ساهاران و نهرا، 2011 ). كود نيتراژين بصورت مايع قابل پخش در آب 1 به بازار عرضه گرديده
Azospillum ،Azotobacter sp . و حاوي باكتري هاي ميباشد (آقا عليپور و Pseudomonas spp. و spp. همكاران، 1391 ). ازتوباكتر از ميكروارگانيسمهاي آزادزي و هوازي است كه از طريق تثبيت نيتروژن مولكولي و توليد هورمونهاي گياهي مانند آكسين و جيبرلين سبب بهبود رشد گياهان مي گردند (رودلاس و همكاران، 1999 ؛ پناهي و همكاران، 2015 ). باكتريهاي جنس آزوسپريلوم علاوه بر قابليت تثبيت نيتروژن با توليد مواد محرك رشد، سبب بهبود رشد ريشه و متعاقب آن افزايش سرعت جذب آب و عناصر غذايي و در نهايت سبب افزايش عملكرد ميگردند (فيباچ-پالدي و همكاران،
1- Liquid dispersal 2012 ). باكتريهاي حنس سودوموناس از طريق افزايش حلاليت فسفر و در نتيجه افزايش دسترسي گياهان به فسفر، افزايش جذب آهن از طريق توليد و ترشح سيدروفور (شاهارونا و همكاران، 2008 )، توليد هورمونهاي گياهي مانند سايتوكنين و جيبرلين (دي و همكاران، 2004 ) منجر به بهبود رشد گياه و افزايش عملكرد مي گردند . ريزوبيوم ها گروهي ديگري از باكتريهاي هوازي هستند كه در همزيستي با ريشه گياهان خانواده بقولات، نيتروژن هوا را تثبيت كرده و ضمن بهبود رشد و عملكرد بقولات، سبب افزايش حاصلخيزي خاك نيز مي - گردند. استفاده از اين باكتريها در اكوسيستمهاي زراعي ميتواند سبب كاهش معنيدار مصرف كودهاي شيميايي نيتروژنه (وانلاو و همكاران، 2010 ) و افزايش عملكرد انواع گونههاي بقولات به .( ميزان 10 الي 25 درصد گردد (رائو، 2001 مروري بر نتايج مطالعات پيشين نشان ميدهد كه مصرف كودهاي فسفره منجر به بهبود تثبيت زيستي نيتروژن ب هوسيله ريزوبيومها گرديده كه اين امر در نهايت منجر به افزايش عملكرد بقولات و همچنين افزايش ميزان نيتروژن خاك ميگردد. در عين حال، افزايش ميزان نيتروژن خاك در اثر مصرف كودهاي زيستي حاوي باكتريهاي تثبيت كننده نيتروژن نيز مي تواند منجر به افزايش جذب فسفر بهوسيله گياه گردد. در ضمن، در سال هاي اخير تمايل به استفاده از كودهاي زيستي جهت بهبود پايداري اكوسيستمهاي زراعي و توليد محصولات زراعي سالم به طور چشمگيري افزايش يافته است. بنابراين اين آزمايش با هدف بررسي اثر مصرف تلفيقي كود شيميايي فسفر، كود زيستي نيتراژين و تلقيح ريزوبيوم بر رشد و عملكرد لوبيا، توده محلي گيلان، انجام شد.
مواد و روش ها
اين آزمايش در سال 1392 در شهرستان املش، استان گيلان، با طول جغرافيايي 50 درجه 19 دقيقه، عرض جغرافيايي 38 درجه و 8 دقيقه و ارتفاع 22 متر پايينتر از سطح دريا انجام شد. برخي از ويژگيهاي فيزيك ي و شيميايي خاك مزرعه قبل از  سانتيمتر) در ارايه شد ه- - انجام آزمايش (عمق )30 است.

اين آزمايش به صورت فاكتوريل و در قالب طرح پايه بلوكهاي كامل تصادفي با 3 تكرار به اجرا در آمد. فاكتورهاي 75 و 100 كيلوگرم ،50 ، آزمايش شامل مقدار فسفر (صفر، 25 درهكتار از منبع كود سوپر فسفات تريپل)، كود زيستي نيتراژين (تلقيح و عدم تلقيح)، باكتري ريزوبيوم (تلقيح و عدم تلقيح) بود. مصرف كود فسفر به صورت نواري و قبل از كاشت بذر انجام گرفت. همچنين قبل از كشت، كود نيتروژن به ميزان 20 كيلوگرم در هكتار (به عنوان استارتر) و سولفات پتاسيم به ميزان 50 كيلوگرم در هكتار به خاك داده شد. بذرهاي لوبيا (توده محلي گيلان از نوع لوبياي كشاورزي با رشد محدو د، ايستاده و زودرس) كه از مركز جهاد كشاورزي شهرستان سياهكل تهيه شده بودند، پس از تلقيح با كود زيستي نيتراژين و ريزوبيوم در تاريخ 28 مرداد 1392 با فاصله بين رديف 40 سانتيمتر و روي رديف 20 سانتيمتر كشت شدند. جهت تلقيح بذ ور لوبيا با باكتري ريزوبيوم، ابتدا ب ذرها با صمغ عربي (جهت افزايش چسبندگي باكتريها به بذر) آغشته شدند و سپس به ازاي هر كيلوگرم بذر، هفت گرم از پيت ( 108 cell/ g pea  ) حاوي كه از مؤسسه تحقيقات ،Rhizobium phaseoli باكتري خاك و آب كرج تهيه شده بود، ب هطور يكنواخت روي بذرها پاشيده و بهم زده شدند و سپس بذرهاي تيمار شده در سايه خشك گرديدند. همچنين به منظور تلقيح بذرها با كود نيتراژين، كود زيستي نيتراژين پس از تكان دادن بهتدريج روي بذر پاشيده شد. مخلوط بذر و نيتراژين به خوبي به هم زده شد تا تمام بذرها به نيتراژين آغشته شوند و سپس بذرهاي تلقيح شده در سايه پهن شد تا خشك شوند. هر كرت شامل شش خط كاشت
به طول 3 متر بود. فاصله بين كرتها 60 سانتيمتر (يك خط نكاشت) و فاصله بين تكرارها يك متر در نظر گرفته شد . با توجه به وقوع بارندگي در طول دوره رشد لوبيا و د ر نتيجه وجود رطوبت كافي در خاك، آبياري انجام نشد. كنترل علفهاي هرز بصورت دستي و در طي دو مرحله به ترتيب 20 و 45 روز پس از كاشت بذر انجام شد. در ضمن، با توجه به عدم آلودگي مزرعه به آفات و بيماريها از هيچگونه سمي استفاده نشد. در هنگام رسيدگي محصول، پس از حذف اثر حاشيه اي تعداد 10 بوته در هر كرت بصورت تصادفي انتخاب و ارتفاع بوته، تعداد غلاف در بوته، تعداد دانه در غلاف ، وزن هزاردانه ، زيستتوده لوبيا اندازهگيري شد. عملكرد غلاف و عملكرد دانه از مساحتي معادل دو متر مربع در هر كرت اندازهگيري شد. غلظت نيتروژن دانه با استفاده از كجلدال اندازه گيري و سپس ميزان نيتروژن جذب شده در دانه 1 (بر حسب كيلوگرم در هكتار) از حاصلضرب غلظت نيتروژن دانه (بر حسب درصد) در وزن خشك دانه (بر حسب كيلوگرم در هكتار) محاسبه شد . غلظت فسفر دانه با استفاده از روش رنگ سنجي (لوري و لوپز ، 1946 ) اندازهگيري و سپس ميزان فسفر جذب شده در دانه 2 (بر حسب كيلوگرم در هكتار) از حاصلضرب غلظت فسفر دانه (بر حسب درصد) در وزن خشك دانه (بر حسب كيلوگرم در هكتار) محاسبه شد. تجزيه واريانس دادهها براساس آزمايش فاكتوريل با طرح SAS پايه بلوكهاي كامل تصادفي با استفاده از نرم افزار آماري صورت گرفت. LSD و مقايسه ميانگين دادهها بر اساس آزمون نسخه 11 استفاده SigmaPlot براي ترسيم نمودارها از نرمافزار شد.
نتايج و بحث
ارتفاع بوته
نتايج تجزيه واريانس دادهها نشان داد كه ارتفاع بوته بهطور معنيداري تحت تأثير مقدار فسفر، نيتراژين و باكتري ريزوبيوم در سطح يك درصد قرار گرفت. در ضمن، كليه اثرات متقابل دوگانه و سهگانه بر ارتفاع بوته معني دار نبود (جدول 2). با افزايش مصرف فسفر از صفر به 50 كيلوگرم در هكتار، ارتفاع 40 بوته بهطور معنيداري افزايش يافت و از 36 سانتيمتر به  سانتيمتر رسيد . همچنين معادله رگرسيو ني نشان داد 62 كيلوگرم / 41 سانتيمتر) با مصرف 2 / كه حداكثر ارتفاع بوته ( 1 فسفر در هكتار حاصل شد. با توجه به اثر مثبت فسفر در توسعه سيستم ريشه گياهان و در نتيجه افزايش جذب آب و عناصر غذايي و نقش موثر فسفر در رشد و تقسيم سلولي و همچنين پايين بودن مقدار فسفر قابل جذب در خاك مزرعه آزمايشي 7/2 قسمت در ميليون(، افزايش ارتفاع بر اثر مصرف فسفر ) امري بديهي ميباشد. با افزايش مصرف فسفر به 75 كيلوگرم در هكتار، ارتفاع بوته اندكي افزايش يافت كه البته از لحاظ آماري معنيدار نبود، درحاليكه مصرف بيشتر فسفر ( 100 كيلوگرم در هكتار، منجر به كاهش معنيدار ارتفاع بوته گرديد  كاهش رشد گياهان در صورت مصرف بيش از حد كودهاي فسفره به عدم تعادل در جذب ساير عناصر غذايي و به ويژه عناصر كم مصرفي نظير آهن، روي و مس بهوسيله گياه نسبت داده شده است (روتارو و سينكلير، 2009 ). نتايج مشابهي توسط رضاپور كويشاهي و همكاران ( 1393 ) در لوبيا محلي گيلان گزارش شده است.

نتايج نشان داد كه مصرف كود زيس تي نيتراژين منجر به افزايش معنيدار ارتفاع بوته لوبيا گرديد . در ضمن، ارتفاع بوته در گياهان تلقيح شده با ريزوبيوم بهطور معني داري . بيشتر از ارتفاع بوته در گياهان شاهد عدم تلقيح بود  به نظر ميرسد كه باكتري هاي موجود در كود زيستي نيتراژين از طريق بهبود توسعه ريشه گياه و در نتيجه افزايش جذب آب و عناصر غذايي، توليد هورمون هاي رشد گياهي نظير اكسين، جيبرلين و سيتوكنين و بهبود وضعيت نيتروژن در گياه از طريق تثبيت زيستي نيتروژن سبب افزايش رشد رويشي و ارتفاع بوته شدند. همچنين تلقيح بذور لوبيا با باكتريهاي ريزوبيوم سبب افزايش تثبيت نيتروژن در گياهان تلقيح شده گرديده و در نتيجه سبب بهبود وضعيت نيتروژن در گياه و در نهايت افزايش رشد رويشي و ارتفاع بوته گرديد. مطابق با نتايج اين آزمايش، گزارش شده است كه ارتفاع بوته لوبيا در گياهان تلقيح شده با سودوموناس (رضاپور كويشاهي و همكاران، 1393 ) و ريزوبيوم (طالبيپور و همكاران، 2015 ) در مقايسه با گياهان شاهد عدم تلقيح افزايش يافت. اجزاي عملكرد دانه تعداد غلاف در بوته، تعداد دانه در غلاف و وزن دانه اجزاي عملكرد در لوبيا را تشكيل ميدهند. نتايج تجزيه واريانس دادهها نشان داد كه اثر اصلي مقدار فسفر، نيتراژين و باكتري ريزوبيوم فقط بر تعداد غلاف در بوته معني دار بود  و ساير اجزاي عملكرد (تعداد دانه در غلاف و وزن دانه) تحت تأثير فاكتورهاي مورد بررسي و اثرات متقابل دوگانه و سه گانه بين آنها قرار نگرفتند . با افزايش مصرف مقدار فسفر از صفر به 50 كيلوگرم در هكتار، تعداد غلاف در بوته به ميزان 29 درصد افزايش يافت . اختلاف معني داري از لحاظ تعداد غلاف در بوته در بين سطوح 50 و 75 كيلوگرم در هكتار فسفر مشاهده نشد، اگرچه مصرف بيشتر فسفر ( 100 كيلوگرم در هكتار) سبب كاهش معنيدار تعداد غلاف در بوته گرديد . با توجه به معادله رگرسيوني حداكثر تعداد غلاف در بوته 13/7 ) با مصرف 58 كيلوگرم فسفر در هكتار حاصل شد. به ) نظر ميرسد كه مصرف مقدار مناسب كود فسفر ه از طريق افزايش انشعابات جانبي و افزايش تعداد گل در بوته و نيز افزايش ميزان باروري آنها منجر به افزايش تعداد غلاف در بوته گرديد، درحاليكه مصرف بيش از حد فسفر از طريق اختلال در ( جذب ساير عناصر مانند آهن و روي (روتارو و سينكلير، 2009 سبب كاهش رشد، تعداد انشعابات جانبي و در نهايت تعداد ( غلاف در بوته گرديد . رضاپور كويشاهي و همكاران  1394 گزارش كردند كه با افزايش مصرف كود فسفر، تعداد غلاف در بوته كاهش يافت. آنها دليل اين امر را افزايش فراهمي فسفر در خاك و در نتيجه اختلال در جذب آهن و روي نسبت دادند. نتايج مقايسه ميانگين همچنين نشان داد كه كاربرد كود نيتراژين و تلقيح با باكتري ريزوبيوم سبب افزايش معنيدار تعداد غلاف . در بوته به ترتيب به ميزان هفت و 17 درصد گرديد   مطابق با نتايج اين آزمايش، آقاعليپور و همكاران 1391 گزارش كردند كه كاربرد كود زيستي نيتراژ ين به همراه كود شيميايي اوره سبب افزايش معنيدار تعداد غلاف در لوبيا چشم بلبلي گرديد. درمقابل، گزارش شده است كه كاربرد سويه هاي مختلف باكتري ريزوبيوم سبب افزايش معنيدار تعداد غلاف در بوته در گياهان تلقيح شده در مقايسه با شاهد عدم تلقيح نگرديد طالبيپور و همكاران، 2015.

عملكرد دانه، عملكرد غلافتر، زيستتوده لوبيا عملكرد دانه بهطور معني داري تحت تأثير مقدار فسفر و باكتري ريزوبيوم (P≤ نيتراژين ( 0.05 ،(P≤0.01) قرار گرفت، درحاليكه اثرات متقابل دوگانه و سه - (P≤0.01) گانه بر عملكرد دانه معنيدار نبود. با استفاده از يك معادله درجه ، رابطه بين عملكرد دانه و ميزان مصرف فسفر بهخوبي برازش شد . با افزايش مصرف فسفر از صفر به 50 كيلوگرم در هكتار، عملكرد دانه بهطور معنيداري افزايش يافت و از كيلوگرم در هكتار به 1414 كيلوگرم در هكتار رسيد. افزايش مصرف فسفر به 75 كيلوگرم در هكتار، تأثير معني داري بر عملكرد دانه نداشت، اما با مصرف بيشتر فسفر ( 100 كيلوگرم در هكتار) عملكرد دانه بهطور معنيداري كاهش يافت (شكل 3). با 1403/ توجه به معادله رگرسيوني حداكثر عملكرد دانه ( 9 /65 كيلوگرم فسف ر در هكتار  كيلوگرم در هكتار) با مصرف 4 حاصل شد. مصرف كود زيستي نيتراژين سبب افزايش عملكرد دانه به ميزان 7 درصد و تلقيح بذور لوبيا با باكتريهاي ريزوبيوم منجر به افزايش عملكرد دانه به ميزان 17 درصد گرديد  . اين نتايج نشان ميدهد كه تأثير كاربرد باكتري ريزوبيوم در افزايش عملكرد دانه بيشتر از تأثير مصرف كود زيستي نيتراژين در افزايش عملكرد دانه است.

نتيجه گيري
نتايج اين آزمايش نشان داد كه مصرف مناسب فسفر ( 50 كيلوگرم در هكتار) سبب افزايش معنيدار رشد و عملكرد دانه و غلافتر لوبيا گرديد، درحاليكه مصرف بيش از حد فسفر ( 100 كيلوگرم در هكتار) سبب كاهش رشد و عملكرد دانه و غلافتر شد. در عين حال مصرف كود زيستي نيتراژين و تلقيح با باكتري ريزوبيوم منجر به افزايش معنيدار عملكرد دانه (به ترتيب به ميزان 7 و 10 درصد) و غلافتر (به ترتيب به ميزان 17 و 20 درصد) گرديد. در مجموع، بر اساس نتايج اين تحقيق ، حداكثر 1403 كيلوگرم در هكتار) و عملكرد غلاف تر / عملكرد دانه ( 9 8510/7 كيلوگرم در هكتار) در لوبيا (توده محلي گيلان) به ) 59 كيلوگرم فسفر در هكتار به همراه / 65 و 3 / ترتيب با مصرف 4 كود زيستي نيتراژين و تلقيح با باكتري ريزوبيوم بدست آمد.

کود مناسب رشد و عناصر ریز مغذی ( میکرو ) 
مشخصات کود های میکرو
یکی از صدها خدمات مجموعه ی بزرگ پارادایس تهیه و بسته بندی بهترین نوع کودهای میکرو می باشد ، که تهیه نمودن آن برای شما دوستان عزیز به علت سنگین بودن وزن بسته های آن (25 کیلوگرم ) هزینه بر و گاهی اوقات غیرممکن است .
میکرو المنت ها یا عناصر یا عناصر کم مصرف ( ریز مغذی ها ) مانند :
آهن ، روی ، منگنز ، مس ، بور ، مولیبدن و کلر گیاهان مختلف برحسب نیاز و با توجه به نتایج آزمایشات خاک و برگ به کود های فوق نیازمند خواهند بود . ادامه مطالب کلیک کنید .
جایگاه میکروالمنت در تولیدات کشاورزی :
با وجود این که گیاهان به شکل واضحی به کود های ماکروالمنت ها نیازمندند ، اما کودهای میکروالمنت یا ریز مغذی ها علی رغم نیاز کم گیاهان جایگاه ویژه ای در تولیدات کشاورزی دارند لذا از آنها به عناصر خرد با تاثیرات مکان یاد میشود.

کود مناسب رشد و عناصر درشت مغذی ( ماکرو) 
مشخصات کود های ماکرو
در این قسمت از بانک اطلاعاتی مجموعه ی پارادایس نظر شما را به توضیحاتی هر چند مختصر توسط متخصصان این مجموعه در رشته ی کشاورزی و کود شناسی در رابطه با کود های ماکرو بستته بندی شده توسط این مجموعه جلب می نماییم .
معرفی عناصر کود ماکرو :
کودهای ماکرو موضوع بحث ما را تشکیل می دهند این کودها از مجموع سه عنصر : ازت ، فسفر و پتاسیم به نسبت های مختلف و متناسب با زمانبندی رشد و باروری گیاه تشکیل میشود .

حال برای درک هرچه بیشتر تاثیر این کودها نظر شما را به تاثیر هر یک از این عناصر به تنهایی بر روی گیاهان و درختان جلب می نماییم : جهت مطالعه ادامه مطالب کلیک کنید .

کود مناسب تقویت محصول و گلدهی ( پتاس بالا )

تغذیه گیاهان شامل چندین مرحله می باشد، مرحله رویشی ، نمو و گلدهی، گیاهان برای رشد به ازت برای ریشه دهی و شروع سوخت و ساز و پتاسیم مسئول خیلی از وقایع فیزیولوژیک گیاه می باشد. گیاهی که وارد فاز گلدهی نمی شود، به خاطر رشد رویشی ناشی از مصرف کود ازته یا ضعف عمومی گیاه می باشد. فاز رویشی ناشی از استفاده از ازت باعث آبدار شدن بافت گیاه شده و نسبت C/N را کمتر یا به زبان ساده پوست به گوشت را بیشتر میکند، و همین عامل باعث می شود گیاه شما بزرگ و قوی شده ولی به شما گل نمی دهد ! با دادن کودهای گلدهی میزان گوشت را بیشتر کرده و از شیره گیاهی کاسته می شود. همین امر موجب افزایش گلدهی در همه گیاهان می شود. برای افزایش کیفیت گلها باید هنگام اتمام عمر گل ، غنچه های خشک شده رو از ته بچینید ، تا انرژی گل روی تولید بذر متمرکز نشود ! همینطور برای افزایش کیفیت گلدهی باید از مکمل های غذایی استفاده نمود ، از آنجایی که جذب مواد غذایی و کودهای شیمیایی تابع اسیدیته ی خاک می باشد و درصورت بالاتر رفتن اسیدیته خاک از 7 ، برخی از مواد غذایی قابلیت جذب خود را از دست می دهند  جهت کسب اطلاعات بیشتر و طرح سوال کلیک کنید .

جهت خرید انواع محصولات کشاورزی اعم از کود ، سم و اقلام کلیک کنید .

جهت بازدید از ویدئو های آموزش کشاورزی رایگان کلیک کنید .