چالش‌های اخلاقی ایجاد شهروندان مصنوعی چیست؟

چالش‌های اخلاقی ایجاد شهروندان مصنوعی چیست؟

What are ethical challenges of creating artificial citizens?

• حقوق موجودات غیرانسان.
• Non-human rights.
• سؤال:چالش‌های اخلاقی ایجاد شهروندان مصنوعی چیست؟
  شرح: این پرسش به امکان تعریف «شهروندی» برای موجودیت‌های غیرانسانی مانند هوش مصنوعی پیشرفته، آواتارهای خودمختار یا عامل‌های دیجیتال در متاورس اشاره دارد.

تحلیل مفهومی (Conceptual Analysis)

• هسته مفهومی:
  گسترش مفهوم شهروندی از انسان زیستی به موجودیت‌های مصنوعی دارای هویت، نقش و شاید سطحی از خودمختاری.
• نوع سؤال:
  ترکیبی از: فلسفه اخلاق + فلسفه حقوق + نظریه شهروندی + اخلاق هوش مصنوعی
• هدف پنهان / نیاز دانشی:
  بررسی این‌که آیا شهروندی صرفاً یک وضعیت حقوقی است یا مستلزم ویژگی‌های اخلاقی مانند آگاهی، مسئولیت و عاملیت.

بحث اعطای شخصیت حقوقی به موجودیت‌های غیرانسانی سابقه دارد؛ برای مثال برخی نظام‌ها برای شرکت‌ها شخصیت حقوقی قائل‌اند و در سطح بین‌المللی نهادهایی مانند European Parliament درباره وضعیت حقوقی ربات‌ها و هوش مصنوعی بحث کرده‌اند. در متاورس، عامل‌های هوشمند می‌توانند در اقتصاد، رأی‌گیری یا مدیریت جوامع نقش فعال داشته باشند. اگر این موجودیت‌ها به‌طور عملی در ساختار اجتماعی مشارکت کنند، مسئله اخلاقی اصلی این است: آیا مشارکت کارکردی کافی است یا آگاهی و تجربه زیسته نیز شرط شهروندی است؟

نسخه استاندارد و بین‌المللی سؤال (Standardized Version)

• نسخه فارسی استاندارد:
• اگر موجودیت‌های مصنوعی یا عامل‌های هوش مصنوعی در متاورس به‌عنوان «شهروند» شناخته شوند، این امر چه چالش‌های اخلاقی در زمینه مسئولیت، حقوق، عاملیت و برابری ایجاد می‌کند؟
• English Version:
• If artificial entities or AI agents in the metaverse are recognized as “citizens,” what ethical challenges would arise regarding responsibility, rights, agency, and equality?

۱. شهروند مصنوعی دقیقاً چیست؟

• بر همین اساس چه تفاوتی میان شهروند مصنوعی با شهروند دیجیتال در دنیای مجازی متاورس وجود دارد؟
• آیا این نوع هویت شهروندی به طور کامل مبنا و ساختاری ماشینی و رباتیک خواهد داشت؟
• آیا این شهروندان که از ماهیت هوش مصنوعی و رباتیک برخوردار هستند و هیچ نوع هویت انسانی و حقیقی برای آنها وجود ندارد , میتوانند همانند سایر شهروندان جوامع مجازی از کلیه حقوق شهروندی برخوردار بوده و در امور مختلف نیز مشارکت داشته باشند؟
• هدف از ایجاد و ساخت هویت شهروند مصنوعی در اکوسیستم مجازی متاورس چیست؟
• و علت وجود این نوع شهروندان که با توجه به ماهیت ماشینی و هوشمند شان قابلیت تکثیر نیز دارند در چیست؟

• موجودیتی غیرانسانی که دارای هویت دیجیتال پایدار، نقش اجتماعی و شاید حق مشارکت در تصمیم‌گیری باشد.

۲. آیا عاملیت شرط شهروندی است؟

• بر این اساس عاملیت در اکوسیستم مجازی متاورس چه تعریف و ماهیتی دارد؟
• آیا عاملیت صرفا جنبه حقوقی و قانونی این نوع شهروندان را شامل می شود؟
• و یا اینکه این نوع هویت شهروندی با توجه به برخورداری از قدرت عاملیت همانند شهروندان انسانی از سایر ویژگی ها و خصوصیات یک شهروند حقیقی اما دیجیتالی برخوردار خواهند بود؟
• آیا با توجه به ساختار هوش مصنوعی و مطلقا ابزاری و ماشینی بودن این نوع هویت های شهروندی که قابلیت تکثیر نیز دارند اعطای عاملیت حتی از نوع برخورداری از اراده ی تصمیم گیری ; نمیتواند در روند فعالیت در جوامع مجازی مشکلساز شود؟
• به عبارت دیگر شهروندان مصنوعی که توسط سیستم تولید و حتی تکثیر میشوند میتوانند به ابزاری برای ساختن جمعیت های هدفمند و در خدمت سیستم مبدل گردند که این موضوع آیا میتواند باعث بهم خوردن موازنه قدرت و همانا تمرکز قدرت در محدوده مالکان پلتفرم ها شود؟

• بر همین اساس برای اینکه این نوع هویت های شهروندی مصنوعی شایستگی داشتن عاملیت همانند شهروندان انسانی داشته باشند چه خصوصیاتی در آنها باید تغییر نماید؟

• اگر شهروندی مستلزم توانایی تصمیم‌گیری مستقل باشد، باید روشن شود که آیا هوش مصنوعی واقعاً «عاملیت اخلاقی» دارد یا صرفاً الگوریتمی عمل می‌کند.

۳. مسئولیت خطاهای شهروند مصنوعی بر عهده کیست؟

• بنابراین با توجه به ماهیت این پرسش در ابتدا نیاز به تفسیری از نوع  عملکرد { شهروند مصنوعی } میباشد که این نوع هویت شهروندی چه وظایف و مسئولیت هایی را در دنیای دیجیتالی متاورس برعهده خواهد داشت؟
• و این شهروندان مصنوعی در انجام مسئولیت های خود تا چه حد از اختیار و آزادی عمل برخوردار هستند؟
• به تعبیری دیگر آیا این شهروندان مصنوعی اساسا از یک هویت مستقل  مانند سایر شهروندان در جوامع مجازی برخوردار هستند؟
•  که بر اساس این هویت مستقل از منافع و حقوقی نیز برخوردار باشند؟
• و در ادمه همین موضوع آیا این شهروندان مصنوعی در نوع شغل و مسئولیتی که در اکوسیستم مجازی متاورس بر عهده خواهند داشت حق انتخاب دارند؟
• یا اینکه تمام این موارد به علت ماهیت ماشینی و ربات ابزار بودن آنها که همانند یک داده کدنویسی شده توسط مالکان پلتفرم های متاورسی عمل میکنند , منتفی خواهد بود؟
• در این صورت مالکیت این ربات های دیجیتالی از آن چه کسانی میباشد؟ 
• و در دنیای دیجیتالی متاورس چه قوانین و مقرراتی درباره عملکرد این ربات ها و بروز خطاها و خسارات احتمالی از سوی آنها وجود دارد؟

• طراح؟ مالک؟ یا خود سامانه؟ این پرسش شکاف میان مسئولیت انسانی و مسئولیت الگوریتمی را آشکار می‌کند.

۴. آیا اعطای حقوق به موجودیت‌های مصنوعی، حقوق انسانی را تضعیف می‌کند؟

• بر این اساس هویت شهروند مصنوعی  در جوامع مجازی متاورس چگونه تعریف میشود؟
•  و به عبارت دیگر این نوع شهروندان در مصوبات و مواد قانونی دنیای دیجیتالی تحت چه عنوانی شناخته میشوند؟
•  به این ترتیب آیا می توان این شهروندان مصنوعی را جز اموال غیرمتعارف شهرهای مجازی که به صورت پیش فرض توسط پلتفرم ها طراحی و ساخته شده اند محسوب نمود؟
• و در این صورت آیا سایر شهروندان که همان کاربران حقیقی متاورس هستند میتوانند مالک بر این شهروندان مصنوعی نیز باشند؟
• و عبارت دیگر آیا این شهروندان با توجه به ماهیتی ماشینی و فاقد هویت حقیقی بودن امکان خرید و فروش نیز دارند؟
• و در نهایت با توجه به این موارد و در عین حال شباهت های انکار نشدنی آنها با سایر شهروندان دیجیتال آیا چنین رفتار ابزارگونه و برده واری با این شهروندان مفاهیم انسانی و اخلاقی را به ویژه در مورد تربیت نسل های آینده و کودکان حاضر در این اکوسیستم مجازی نوبنیاد  تهدید خواهد نمود؟
• بر این اساس چه نوع سازوکار و چارچوب حقوقی و رفتاری میبایست در مورد این شهروندان ضمن حفظ اصول اخلاقی و انسانی  و تاثیراتی که بر سایر شهروندان خواهد داشت  میتوان ایجاد نمود؟

• اگر منابع سیاسی و اقتصادی محدود باشد، ورود شهروندان مصنوعی می‌تواند تعادل قدرت و دسترسی را تغییر دهد.

۵. مسئله برابری چگونه تعریف می‌شود؟

• در ابتدای این پرسش لازم به تشریح این مطلب است که برای شناخت حقوق این نوع هویت شهروندی چه  مواردی در مورد ماهیت و نیازهای این شهروندان باید مورد توجه و بررسی شناختی قرار گیرد؟
• بر این اساس این نوع شهروندان از چه ویژگی های رفتاری و فکری و همینطور تصمیم گیری برخوردار هستند؟
•  همینطور آیا در طراحی این شهروندان به موارد احساسات انسانی نیز توجه شده و برای ان سازوکار بخصوصی تعبیه شده است؟
• در این صورت آیا این شهروندان علاوه بر وظایف کاری خود در این سیستم مجازی از زندگی فردی و خصوصی نیز برخوردار خواهند بود؟
•  به این ترتیب نحوه تبادل و ارتباط این نوع هویت های مصنوعی با سایر شهروندان به ویژه شهروندان انسانی چگونه است؟
• و نهایتا آیا میتوان بر اساس این فاکتورها حقوق و مقررات ویژه ای برای این دسته از شهروندان تهیه و تدوین نمود؟

• آیا شهروند مصنوعی باید حقوقی برابر با انسان داشته باشد یا حقوقی متفاوت بر اساس ماهیت غیرزیستی خود؟

۶. آیا آگاهی یا احساس شرط لازم است؟

• با توجه به اینکه هر رابطه ای دو سویه میباشد در مورد شهروندان مصنوعی که در یک اجتماع انسانی خواه دیجیتال قرار است زندگی و فعالیت داشته باشند چه مواردی در  رابطه با اجتماع و سایر شهروندان مرتبط با آنها باید در نظر گرفته شود؟
•  بر این اساس آیا علاوه بر موارد حقوقی و قانونی که ویژه خود این شهروندان مصنوعی میباشد در رابطه با سایر شهروندان و نوع ارتباط و مراودات آنها با این دسته شهروندان ماشینی چه قوانین و چارچوب هایی باید ایجاد گردد؟
• در این رابطه و با توجه به تاثیراتی که حضور این شهروندان مصنوعی بر کاربران مختلف این اکوسیستم مجازی خواهد داشت چه اقدامات آگاهی بخشانه و فرهنگی برای شهروندان انسانی در این مورد باید صورت گیرد؟
• آیا این شهروندان مصنوعی قابلیت تبدیل شدن به یک شهروند حقیقی را در اکوسیستم مجازی متاورس خواهند داشت؟
•  به عبارت دیگر آیا این شهروندان میتوانند در مسیر توسعه متاورس مالک بر هویت خود شده و به این ترتیب از مزایای شهروندی دیجیتال درجهان های مجازی برخوردار گردند؟
• و در نهایت مطالبه هر نوع حق و حقوقی و یا انتظار هر تغییر و تحولی در رابطه با شهروندان مصنوعی باید از چه کسانی یا نهادی انجام شود؟
• به عبارت دیگر مسئول نهایی کیفیت وضعیت این شهروندان در اکوسیستم مجازی متاورس چه بخشی می باشد؟

• بسیاری از نظریه‌های اخلاقی، تجربه رنج یا آگاهی را شرط برخورداری از حق می‌دانند. در نبود این ویژگی‌ها، اعطای حقوق کامل محل تردید است.

۷. پیامد نهایی چیست؟

•  در این رابطه هر نوع وضعیتی که شهروندان مصنوعی در اکوسیستم مجازی متاورس می توانند داشته باشند چه کسانی را تحت تاثیر قرار خواهد داد؟
• و اینکه استفاده از هویت شهروندان مصنوعی در دنیای دیجیتالی متاورس چه محاسن و مزایایی برای توسعه دنیای دیجتالی و به تبع آن پلتفرم های متاورسی خواهد داشت؟
• علاوه بر مباحث فرهنگی و اخلاقی مربوط به این شهروندان مصنوعی استفاده از آنان در فعالیت های مختلف جهان های مجازی چه تغییراتی در مشاغل و مباحث کاری و تخصصی کاربران این سیستم دیجیتالی ایجاد خواهد نمود؟
• آیا استفاده از این شهروندان مصنوعی متخصص و بدون حقوق آنهم به شکل برده داری میتواند آینده شغلی فریلنسرها و سایر مشاغل  اجرایی و خدماتی را تهدید نماید؟
• به عبارت دیگر با وجود نیروی کار نامحدود و قابل تکثیر و بدون هزینه شهروند مصنوعی تکلیف نیروی کار انسانی  با هویت های کاربری در این سیستم دیجیتال چگونه خواهد شد؟
•  و وجود این شهروندان ماشینی آیا میتواند به ایجاد ارتش های مجازی نامحدودی منجرب شود که به ابزاری جهت دستیابی به اهداف  سلطه گرانه و قدرت طلبانه برخی مالکان متمول تبدیل شود؟
•  و در نهایت برای رسیدن به خط اعتدال و توازن میان نیروی کار هوشمند  تحت عنوان شهروند مصنوعی و در عین حال حفظ حریم و حقوق کاربران حقیقی دنیای دیجیتالی چه اقدامات و سازوکارهایی ضروری و قابل انجام میباشد؟

• یا شهروندی به مفهومی کاملاً کارکردی تبدیل می‌شود، یا مرزی اخلاقی میان انسان و ماشین حفظ خواهد شد. این انتخاب، مسیر آینده سیاست دیجیتال را تعیین می‌کند.