اثركود اوره، ياشيل و نيتراژين بر عملكرد و اجزاي عملكرد لوبيا چشم بلبلي را توضیح دهید .

Question

حسین برخورداری · Answer

اثرکود اوره، یاشیل و نیتراژین بر عملکرد و اجزای عملکرد لوبیا چشم بلبلی را توضیح دهید .

به منظور بررسي تاثير استفاده از كودهاي زيستي به جاي كودهاي شيميايي جهت تغذيه ي بهينه ي محصولات زراعي، تحقيق ي در سال زراعي 1387 به صورت آزمايش فاكتوريل بر پايه ي طرح بلوك هاي كامل تصادفي در 3 تكر ار روي گياه لوبيا چشم بلبلي در مركز تحقيقات كشاورزي و منابع طبيعي استان آذربايجانغربي، انجام گرفت. تيمارهاي آزمايشي شامل 4 سطح كود زيستي نيتراژين همراه با كود شيميايي ياشيل شاهد، ياشيل، نيتراژين و نيتراژين + 52 و /5 ،26/ و 4 سطح كود شيميايي نيتروژنه اوره (عدم مصرف كود نيتروژنه، مصرف 25 A ياشيل به عنوان عامل بود ند. نتايج تجزيه واريانس تحت شرايط مزرع هاي نشان داد كه B 75 كيلوگرم در هكتار كود اوره ) به عنوان عامل كود شيميايي نيتروژنه  B كود زيستي نيتراژين همراه با كود شيميايي ياشيل  و سطوح عامل A بين سطوح عامل در صفات عملكرد دانه، تعداد دانه در نيام ، تعداد دانه در (B و A) و اثرات متقابل بين سطوح مختلف اين دو عامل % بوته، تعداد نيام در بوته، وزن هزار دانه و شاخص برداشت اختلاف آم اري معني داري حداقل در سطح احتمال 5 وجود داشت و تيمار ياشيل + نيتراژين بيشترين اثرات مثبت را بر صفات مورد بررسي به جاي گذاشت. بررسي سطوح 52 كيلوگرم اوره در هكتار حداكثر  فزايش را در صفات مورد بررسي داشت . نتايج / نشان داد كه مصرف 5 B عامل نشان داد كه در كليه صفات مورد مطالعه م وثرترين B و A بهدست آمده از اثر ات متقابل سطوح مختلف عوامل 52 كيلوگرم در هكتار مربوط بود . به نظر مي رسد مصرف / تركيب كودي به ياشيل + نيتراژين با اوره به ميزان 5 كودهاي زيستي و شيميايي به تنهايي موجب افزايش معني دار در كليه صفات مورد بررسي نسبت به شاهد شد ند، اما مصرف توام كودهاي زيستي با شيميايي بيشترين تاثير را در كليه صفهات بررسی شده است . به علت افزايش جمعيت انساني در جهان و متعاقب آن كمبود غذا، كميت و كيفيت پروتئين مورد نياز يكي از مسايل اساسي تغذيه مي باشد. بر اساس مطالعات انجام يافته، تركيب مناسبي از پروتئين گياهي و حيواني ميتواند سوء تغذيه و كمبود در Gardner et al., پروتئين را بر طرف كند  1985 تامين بخش مهمي از منابع پروتئين با منشا گياهي، لگوم ها نقش بسيار مهمي را به سبب تركيب متناسب اسيدهاي آمينه ضروري مورد نياز انسان دارا هستند و مي توانند قسمتي از كمبود پروتئين جوامع انساني را برطرف كنند. بقولات در سراسر دنيا كشت مي شوند و گونه هاي زراعي آنها به شرايط آب و هوايي متفاوتي از معتدل تا گرمسير، مرطوب تا خشك سازگاري يافته اند. بذرهاي رسيده و خشك بقولات داراي ارزش غذايي زياد و قابليت نگهداري خوبي هستند و در رژيم غذايي بيشتر مردم جهان نقش مهمي را بازي مي كنند. اين بذرها، بعد از غلات دومين منبع مهم غذايي انسان و دام به شمار مي روند در دنيا سطح زير كشت .(Majnonhossaini,1993) حبوبات در حدود 70 ميليون هكتار و توليد آننزديك به 60 ميليون تن مي باشد، در ايران در حدود يك ميليون هكتار از اراضي زراعي به كشت حبوبات آبي اختصاص دارد و معادل 500 هزار تن محصول از ميان بقولات Sepahvand, توليد مي كند  2005 لوبيا چشم بلبلي به علت دارا بودن دانه هاي سرشار از پروتئين و ساير مواد غذايي يكي از گياهان لگوم با

Bakry et al., ارزش محسوب مي شود 2009 يكي از مشكلات مهمي كه امروزه ساكنين كره زمين با آن مواجه هستند مسئله آلودگي محيط زيست است. در اين ميان سهم بخش كشاورزي قابل توجه مي باشد. مهم ترين آلودگي در بخش كشاورزي استفاده از سموم، آفت كش ها و كودهاي شيميايي به ويژه كودهاي شيميايي نيتروژنه مي باشند. كودهاي شيميايي نيتروژنه باعث آلودگي نيتراتي آب هاي سطحي و زيرزميني و در نهايت موجب مسموميت انسان، دام و آبزيان مي شوند. همچنين، مشكل افزايش دنيتريفيكاسيون و در نتيجه سنتز بيشتر گازهاي سمي (اكسيدهاي نيتروژني) و تخريب لايه مخرب و بسياري مسايل ديگر، ضرورت تجديد نظر در روش هاي افزايش توليد محصولات و لزوم فراهم سازي شرايط براي استفاده بيشتر از فرآيندهاي مفيد طبيعي مانند تثبيت زيستي نيتروژن را ايجاب م يكند يكي از گياهاني كه .(Al-Noaim and Siddiy, 2004) توانايي همزيستي با باكتري هاي تثبيت كننده نيتروژن را دارد، لوبيا چشم بلبلي است كه يكي ازگياهان قديمي ميباشد و از مناطق گرمسير و نيمهگرمسير آفريقا به دنيا پراكنده شده است. حدود 90 درصد كل اراضي تحت كشت اين گياه درآفريقا است. لوبيا چش مبلبلي يكي از گياهان زراعي با ارزش محسوب مي شود كه به صورت دانه، سبزيجات، علوفه ي سبز و كود سبز گياهي مورد استفاده قرار ميگيرد. دانه لوبيا چش مبلبلي سرشار از پروتئين و ساير مواد غذايي است و به عنوان گوشت گياهي كودهاي زيستي از .Çakir, شناخته م يشود  2005 آنجايي كه محيط دوست، بدون خطر و غير سمي Dufour et al., هستند، اهميت پيدا كرد هاند 2008 گرچه استفاده از كودهاي زيستي Tilak et al.,1982 در كشاورزي از قدمت بسيار زيادي برخوردار است و در گذشته ي نه چندان دور تمام مواد غذايي مورد مصرف انسان با استفاده از چنين منابع ارزشمندي توليد مي شده است، ولي بهره برداري علمي از اين گونه منابع سابقه چنداني ندارد. با اين كه كاربرد كودهاي زيستي به علل مختلف در طي چند دهه گذشته كاهش يافته است، ولي امروزه با توجه به مشكلاتي كه مصرف بي رويه كودهاي شيميايي بهوجود آورده است، استفاده از آنها در كشاورزي مجدداً مطرح شده است. بدون ترديد كاربرد كودهاي زيستي علاوه بر اثرات مثبتي كه بر كليه خصوصيات خاك دارد، از جنبههاي اقتصادي، زيست محيطي و اجتماعي نيز مفيد واقع شده و ميتواند به عنوان جايگزيني مناسب و مطلوب براي كودهاي شيميايي Karadavut and Ozdemir, باشد  2001 كود زيستي نيتراژين به صورت محلول در آب عرضه گرديده و حاوي مجموعه اي از موثرترين باكتري هاي تثبيت كنند هي نيتروژن از جنس هاي Pseudomonas و Azospirillum ،Azotobacter ميباشد. ازتوباكتر باكتري آزادزي و تثبيت كننده ي نيتروژن است. از طريق انتشار فيتوهورمون هاي مشابه اسيد جيبرلين و اسيد ايندول استيك موجب افزايش يشود. نقش ازتوباكتر كروكوم در سنتز اكسين ها، ويتامين ها، مواد تحري ككننده ي رشد، آنتي بيوتيك هاي ضد Sabeti et al., قارچي به اثبات رسيده است 2007 آزوسپريلوم علاوه بر قابليت تثبيت نيتروژن با توليد مواد محرك رشد، سبب بهبود رشد ريشه و متعاقب آن موجب افزايش سرعت جذب آب و عناصر غذايي مي گردد و از اين طريق در افزايش عملكرد تاثير مي گذارد و توانايي احياي نيترات و دي نيتراته كردن سودوموناسها Togay et al., را دارا مي باشد 2008 قادر هستند فسفر نامحلول در خاك را به فرم محلول قابل دسترس گياه تبديل كنند و در كنترل قارچهاي Sharma et al., بيماريزا موثر مي باشند 2007 Kantar et al., 2003 امروزه ضرورت مصرف كودهاي تكميلي و مكمل در برنامه تغذيه گياهان زراعي و باغي به اثبات رسيده است. در اين ميان كودهايي كه حاوي هم هي عناصر غذايي كم مصرف (ميكروالمنت) مانند آهن، روي، منگنز، منيزيم، مس، بر، گوگرد، موليبدن علاوه بر عناصر پرمصرف مثل نيتروژن، فسفر، پتاسيم  (ماكروالمنت) باشند از جايگاه ويژ هاي برخوردارند كه كود كامل ياشيل از تمام امتيازات فوق بهره مند است و به جهت سهولت مصرف به صورت مايع توليد شده است. به علت تعادل عناصر غذايي موجود در كود كامل ياشيل، پس از محلول پاشي، عمليات سنتز كلروفيل و ساخت پروتئينهاي مختلف مورد نياز گياه با سرعت و سهولت بيشتري صورت گرفته و مصرفآن موجبات افزايش عملكرد محصول در هكتار و همچنين بهبود كيفيت محصول توليدي مي شود .(Taher, 2008) هدف از اجراي اين تحقيق بررسي امكان كاهش مصرف كودهاي شيميايي در راستاي اهداف كشاورزي پايدار با مصرف كودهاي زيستي مي باشد.

مواد و روش ها

در پاييز سال 1386 با انجام شخم عميق، خاك محل آزمايش برگردانده شد و عمليات تكميلي تهيهي زمين شامل شخم، ديسك، ايجاد جوي پشته و كرت بندي در بهار سال 1387 صورت گرفت. اين آزمايش به صورت فاكتوريل در قالب طرح بلو كهاي كامل تصادفي با 3 تكرار به اجرا درآمد كه در آن دو شامل: 1- شاهد(بدون كود)، 2- محلولپاشي A عامل با ياشيل (يك ليتر در هكتار)، 3- بذر آغشته با نيتراژين (دو ليتر در هكتار) و 4- محلولپاشي با شامل: B ياشيل + بذر آغشته با نيتراژين و عامل

1– صفر كيلوگرم اوره در هكتار، 2- كود اوره به

26 كيلوگرم در هكتار ( 35 درصد مقدار / ميزان 25

52 كيلوگرم در هكتار / بهينه)، 3- كود اوره به ميزان 5

70 درصد مقدار بهينه) و 4- كود اوره به ميزان 75 )

كيلوگرم در هكتار ( 100 درصد مقدار بهينه) بودند.

2/5 متر، شامل پنج × هر كرت آزمايشي در ابعاد 3

رديف كاشت به فاصله ي 50 سانتي متر و فاصله بوته ها روي رديف 10 سانتي متر در نظر گرفته شد.

تعداد كل كرت 48 عدد و مساحت مفيد كاشت 360 مترمربع بود كه با احتساب جوي هاي انتقال آب و فواصل يك متري بين بلوك ها كه جهت حذف اثر حاشيه در نظر گرفته شده بود، مساحت كل زمين به 600 متر مربع رسيد. بذر لوبياي چشم بلبلي از نوع محلي شهرستان مرند بود كه داراي عادت رشد نامحدود و قوه ي ناميه ي 95 درصد بود. در تاريخ 28 ارديبهشت ماه سال 87 اولين آبياري براي تشخيص داغاب و همچنين مرطوب شدن خاك (جهت فعال نمودن باكتري ها) انجام شد . خاك

محل آزمايش نيز قبل از كاشت مورد بررسي و تجزيه قرار گرفت (جدول 1). به منظور تلقيح بذر با كود نيترا ژين، بذر ها بر روي پلاستيك تميز ريخته شد ه و پس از تكان دادن ظرف به تدريج روي بذر پاشيده شد. مخلوط بذر و نيتراژين ب ه خوبي به هم زده شد تا تمام بذر ها به نيتراژين آغشته شوند . پس از خاتمه ي تلقيح، بذر تلقيح شده در سايه پهن شد تا خشك شود و در تاريخ 29 ارديبهشت در مزرعه آزمايشي به صورت دستي با تراكم 20 بوته در مترمربع ( 50 سانتيمتر فاصله رديف ها از هم و 10 سانتي متر فاصله بوته روي رديف و 3 سانتي متر عمق ) كاشته شد . ابتدا فواصل كاشته شده 5 سانتي متر بود كه بعد از جوانهزني واستقرار بوته ها و زماني كه بوته ها به مرحله 4-6 برگي رسيدند تنك و فواصل به 10 سانتي متر افزايش يافت . بعد از كاشت، مزرعه آبياري شد . دور آبياري مزرعه يك هفته بود. كود شيميايي نيتروژني ازنوع اوره در مرحله ي كاشت برحسب تيمار به صورت شياري استفاده شد و بعد از كوددهي بلافاصله آبياري گرديد. در طول دوره رشد مراقبت هاي لازم از قبيل وجين دستي علف هاي هرز، كنترل آفات و بيماري ها و نيز يادداشت برداري هاي لازم صورت گ رفت . به هنگام رسيدگي محصول (موقعي كه بيش از 90 درصد نيام ها رنگ زرد به خود گرفت ) بعد از حذف اثر حاشيه جهت بررسي اجزاي عملكرد ، 9 بوته به طور تصادفي براي تعيين تعداد نيام در بوته، تعداد دانه در نيام و تعداد دانه در بوته برداشت و اندازه گيري شد . در نهايت براي اندازه گيري عملكرد دانه در واحد سطح (يك متر مربع ) بعد از حذف اثرات حاشيه از هر كرت به مساحت 2 متر مربع برداشت گرديد . جهت تعيين عملكرد بيولوژيك نمونه ها، در آون تهوي ه دار در دماي 75 درجه ي س لسيوس به مدت 48 ساعت قرار گرفتند و بعد از خشك شدن، نمونه ها با تر ازوي حساس با دقت يك صدم گرم توزين و ثبت شدند و شاخص عملكرد اقتصادي (دانه) بر عملكرد بيولوژيك بر حسب درصد ب هدست آمد . جهت تعيين وزن هزار دانه پس از شمارش تعداد 500 عدد بذر و تكرار آن توسط دستگاه بذر شمار و ت وزين آنها با ترازوي ديجيتا لي با دقت يكهزارم، ميانگين وزن هزار دانه تعيين گرديد . جهت تجزيه و تحليل داده هاي MSTATC حاصل از اين آزمايش، از نرم افزار آماري استفاده شد. مقايسه ي ميانگين با آزمون چند دامنه اي دانكن در سطح احتمال 5 درصد و همچنين براي استفاده گرديد.

نتايج و بحث

تجزيه واريانس صفات مورد بررسي نشان داد كه براي صفات عملكرد دانه در واحد سطح ، تعداد دانه در نيام، تعداد دانه در بوته، تعداد نيام در بوته و وزن هزار A دانه اختلاف آماري معني داري بين سطوح عامل (كود زيستي نيتراژين و كود شيميايي ياشيل ) و سطوح عامل كود شيميايي (اوره) و اثرات متقابل آنه  در سطح احتمال 1% وجود داشت جدول 2

عملكرد دانه

تركيبات تيماري بين سطوح مختلف كود شيميايي نيتروژنه با كود زيستي نيتراژين و كود ياشيل در شرايط مزرعه در شكل 1 مشاهده م يگردد. 52/ بين تركيب هاي تيماري، نيتراژين + ياشيل با 5 26/ كيلوگرم در هكتار اوره و نيتراژين + ياشيل با 25 52 كيلوگرم در / كيلوگرم در هكتار اوره و ياشيل با 5 هكتار اوره با ساير تيمارها اختلاف معنيداري نشان داد، بدين معني كه تركيب كود زيستي نيتراژين همراه با محلولپاشي كود ياشيل با نيتروژن تا سطح 52/5 كيلوگرم در هكتار تاثير مثبت بر افزايش عملكرد دانه در مترمربع داشت. با افزايش نيتروژن از اين مقدار، عملكرد دانه در بوته كاهش يافت، اين موضوع نشانگر تاثير مثبت كود نيتروژنه (اوره) متعادل در همراهي با ياشيل و كود زيستي نيتراژين مي باشد. و از طرفي تركيب كود شيميايي ياشيل با نيتروژن تا 52 كيلوگرم در هكتار نيز موجب افزايش / سطح 5 عملكرد دانه در مترمربع شد (شكل 1). به نظر مي رسد كه تلقيح با ازتوباكتر و آزوسپريلوم همراه با افزايش عملكرد دانه در واحد سطح، ارتفاع گياه، ماده خشك، درصد پروتئين، وزن دانه، شاخص سطح برگ اثرات Togay et al., و توسعه ريشهها است 2008 مي تواند در نتيجه سنتز توسط باكتر يهاي ريزوسفري محرك رشد گياه يا فرآيند تثبيت نيتروژن يا نقش محافظت گياه با اين باكتر يها با سنتز انواع آنتي بادي ها باشد. از طرفي تاثير عناصر كم مصرف بر عملكرد دانه به اين صورت است كه اين عناصر با افزايش ميزان فتوسنتز و بهبود دوام سطح برگ باعث Afkari, افزايش عملكرد دانه شدند 2003 در Meral et al., مرال و همكاران  1998 تحقيقاتي به اين نتيجه رسيدند كه در گياه نخود، عملكرد دانه در واحد سطح در پلات هايي كه تلقيح باكتريايي شده بودند ( 2089 كيلوگرم در هكتار) بيشتر از پلاتهاي بدون تلقيح باكتريايي 1999 كيلوگرم در هكتار  بود . پژوهشگراني ديگر  مشابه آن را گزارش كردند كه در آنها تلقيح با باكتري هاي تثبيت كننده نيتروژن اثر مثبت بر Pekşen and  عملكرد دانه در واحد سطح داشته است همچنين، گزارش شده است كه مصرف نيتروژن عملكرد بذر در واحد سطح را افزايش مي دهد كه با نتايج اين تحقيق (Rahimi et al., 2001) همخواني دارد. طي Biance et al., بيانس و همك اران 2001 آزمايشاتي در مزرعه به اين نتيجه رسيدند كه تلقيح نخود با آزوسپيريلوم براسيلنز موجب افزايش معني دار عملكرد محصول در مقايسه با شاهد شد.

تعداد دانه در نيام

تركيب كود زيستي نيتراژين + كود شيميايي 52 كيلوگ رم در هكتار / ياشيل با نيتروژن به ميزان 5 تيمارها شد . اين مطلب حاكي از تاثير مثبت كود نيتروژنه متعادل در همراهي با ياشيل و كود زيستي نيتراژين مي باشد. در تيمارهاي شاهد افزايش مصرف كود شيميايي (اوره) باعث افزايش تعداد دانه در نيام گرديد و د ر كاربرد توام با كود ياشيل مقدار مصرف 52 كيلوگرم در هكتار به طور معنيداري در / متعادل بالاترين سطح قرار گرفت (شكل 2). كود ياشيل جزو كودهاي داراي عناصر كم مصرف است كه باعث افزايش تعداد دانه در نيام شد و به نظر م ي رسد اين امر به خاطر نقشي است كه اين عناصر د ر سنتز متابوليسم ،(IAA) ايندول استيك اسيد كربوهيدرات ها، متابوليسم نيتروژن دارند و همچنين به عنوان بخشي از ساختمان آنزيم ها و يا به صورت كوفاكتورهاي تنظيم كننده در تعداد زيادي از آنزيم ها از طرفي وجود ،Çakir, عمل م ينمايند  2005 52 كيلوگرم در / نيتروژن كافي در خاك ( اوره 5 هكتار) در كنار غلظت مناسب ريز مغذي ها از ريزش بيش از حد دانه ها جلوگيري كرده و موجب افزايش Mubassara et al. تعداد دانه در نيام مي شود 2008 . در تحقيقي كه به منظور بررسي تاثي روش هاي تلقيح ريزوبيوم روي اجزاي عملكرد، عملكرد و محتواي پروتئ ين در بذر نخود فرنگي انجام گرفته، نتايج ب هدست آمده نشان داد كه اثر روش هاي مختلف تلقيح ريزوبيوم در تشكيل تعداد بذر در هر غلاف معني دار بود ، گياهان تلقيح بذري و خاكي شده BARI RPs- با هر دو سويه هاي ريزوبيوم 2001 تعداد بذر بالاتري توليد كردند BARI RPs - يا 2002 5/14 دانه كه از نظر آماري مشابه با ديگر تيمارها به استثناي 50 كيلوگرم نيتروژن در هكتار و شاهد بود . 3 دانه  در شاهد ب هدست / پايين ترين تعداد بذرها  75 Ahmed et  آمده بود. در آزمايشي احمد و همكاران مشاهده كردند كه تثبيت زيستي نيتروژن al., 2007 اثر معن ي داري روي تعداد بذر در هر غلاف داشت . نتايج اين تحقيقات به نتايج تحقيقي كه گزارش شده تلقيح ريزوبيوم به طور قابل توجهي تعداد دانه در غلاف لوبيا چيتي را افزايش داد شباهت دارد در آزمايشي .(Karadavut and Ozdamir, 2001) ديگر تلقيح ريزوبيوم ، تعداد دانه بيشتري را در هر غلاف نخودفرنگينسبت به شاهد توليد كرد .(Rabbani et al., 2005)

تعداد دانه در بوته

در بررسي تركيبات تيماري بين سطوح مختلف كودهاي زيستي و شيميايي و كود شيميايي نيتروژن در شكل 3 مشاهده ميشود كه سطوح مختلف عامل موجب افزايش معنيدار دانه در بوته نسبت به A در شاهد اختلاف B شاهد شدند، اما بين سطوح عامل آماري معنيداري مشاهده نشد. استفاده از سطوح مختلف كود نيتروژني (اوره) و كود زيستي نيتراژين باعث افزايش تعداد دانه در بوته نخود گرديد و اين افزايش به علت تاثير مستقيم نيتروژن بر تقسيم سلولي و افزايش تعداد گل هاي بارور و همچنين كاهش تعداد گل هاي عقيم م يباشد كه باعث افزايش Sharma et al چشمگير تعداد دانه در بوته شد 2007. از طرفي محلول پاشي كود ياشيل به تنهايي نيز موجب افزايش تعداد دانه در بوته شد زيرا محلول پاشي عناصر كم مصرف موجب افزايش روند جذب نيتروژن و متعاقب آن افزايش تعداد دانه در تاثير تلقيح .Taher, بوته ذرت دان هاي مي شود 2008 باكتريايي و مقادير مختلف نيتروژن بر عملكرد و اجزاي عملكرد برخي ژنوتيپ هاي نخود توسط كاراسو بررسي گرديد، آنها Karasu et al., و دوگان  2009 چنين اظهار داشتند كه تلقيح باكتريايي به طور معنيداري بر تعداد دانه در هر بوته تاثير داشت. تعداد دانه در هر بوته در كرتهاي تلقيح باكتريايي شده به 27 عد نسبت به كرتهايي كه تلقيح / ميزان 4 24 عدد بالاتر بود / باكتريايي نشده بودند به مقدار ( 9 ولي نتايج آزمايشاتي كه توسط كاچر و همكاران منتشر شده است، نشان (Kaçar et al., 2004) مي دهد كه نه تنها افزايش مقادير نيتروژن روي تعداد دانه در بوته اثري نداشت بلكه افزايش مقادير نيتروژن، تعداد دانه در هر بوته را كاهش داد.

تعداد نيام در بوته

تركيب كودهاي شيميايي ياشيل و زيستي 52 كيلوگرم در هكتار بيشترين / نيتراژين با نيتروژن 5 تعداد نيام در بوته را دارا بود كه اختلاف آماري معنيداري با تركيب تيمار ياشيل و نيتراژين با 26 كيلوگرم در هكتار نداشت . هر دو / نيتروژن 25 تركيب تيماري اختلاف آماري معني داري با شاهد داشتند. در تيمار ش اهد، افزايش مصرف كود نيتروژنه تاثير مثبت معني داري بر تعداد نيام در بوته داشت (شكل 4). در تحقيقي تلقيح بذر گندم با آزوسپيريلوم موجب افزايش معني دار تعداد سنبلچه Muhassara et al. در هر بوته نسبت به شاهد شد 2008 . در تحقيقي بر روي گياه باقلا بالاترين تعداد غلاف در ت يمار ريزوبيوم تركيب شده با ميك وريزا و

El-Wakeil and El-Sebai, سودوموناس بهدست آمد 2007 . همچنين، گزارش شده است كه تعداد نيام در هر بوته نخود فرنگي با تلقيح ريزوبيوم با تركيب 25 1كيلوگرم موليبدن در هكتار / كيلوگرم فسفر و 5 .Rabbani et al., افزايش يافت  2005

وزن هزار دانه

تركيب كود زيستي نيتراژين و كود شيميايي 52 كيلوگرم در هكتار با بالاترين / ياشيل با نيتروژن 5 وزن هزار دانه اختلاف آماري معني داري با ساير تيمارها و شاهد داشت و فقط تيمار تركيب نيتراژين و 26 كيلوگرم در هكتار اوره اختلاف آماري / ياشيل با 5 معني داري با اين تركيب نداشت، ساير تيمارها به 26 كيلوگرم در / 52 و 5 / استثناي كاربرد ياشيل با 5 هكتار اختلاف آماري معن ي داري با شاهد نداشتند (شكل 5). اين امر حاكي از فعاليت باكتريهاي موجود در كود زيستي نيتراژين در قسمت  ريشه و همچنين نشان دهنده توانايي آنها در كاهش مصرف كودهاي نيتروژنه است . اين موضوع ميتواند از سنتز باكتري هاي محرك رشد گياه و همچنين از تثبيت نيتروژن توسط اين باكتري ها ناشي شود . در بررسي تاثير كود زيستي (سيانوباكتر، آزوسپيريلوم، ، ازتوباكتر) همراه با سطوح مختلف كود نيتروژن ( 180 135 و 90 كي لوگرم نيتروژن در هكتار ) روي رشد و نتايج نشان داد ،(Oryza sativa L.) عملكرد دانه برنج كه تركيب كودهاي زيستي و كود نيتروژن در سطح 180 كيلوگرم نيتروژن در هكتار وزن هزار دانه را در .(Al-Noaim and Siddiy, افزايش داد ( 2004 بررسي تاثير روش هاي مختلف مصرف عناصر كم مصرف بر عملكرد و اجزاي عملكرد ذرت دانه اي، نتايج نشان داد كه بيشترين وزن هزار دانه در تيمار محلول پاشي روي + آهن+ منگنز + مس بهدست آمد . به نظر مي رسد محلول پاشي عناصر كم مصرف با تاثير مثبت در افزايش جذب عناصري نظير نيتروژن باعث افزايش رحيمي و .(Bakry et al., وزن هزار دانه شود ( 2009 افزايش وزن هزار Rahimi et al., همكاران ( 2004 دانه را با كاربرد عناصر كم مصرف روي دو رقم Bakry ) آفتابگردان گزارش نمودند. بكري و همكاران طي تحقيقي اظهار كردند كه تركيب et al., 2009 سه گانه عناصر كم مصرف، كود مرغي و تلقيح ريزوبيوم موجب افزايش معني دار وزن صد دانه در ذرت نسبت به شاهد شد . در حال حاضر كودهاي زيستي افزاينده رشد به عنوان گزينه اي جايگزين براي كودهاي شيميايي به منظور افزايش حاصلخيزي خاك در توليد محصولات در كشاورزي پايدار مطرح شده اند. از جمله باكتريهاي محرك رشد، ميتوان به ازتوباكتر، آزوسپيريلوم و سودوموناس اشاره نمود سنتز انواع هورمونها مانند ايندول .(Ziaiian, 2003) استيك اسيد، جيبرلين، مواد شبه جيبرليني و سيتوكينين توسط سويههاي مختلف ازتوباكتر و آزوسپيريلوم موجود در كود زيستي نيتراژين در همراهي با كود شيميايي ياشي ل اثرات متقابل مثبت 52/ معنيداري به همراه داشته است . احتمالاً كاربرد 26 كيلوگرم در هكتار اوره شرايط تغذيه اي / و 5 مناسب را براي تكثير و فعاليت باكتري هاي ازتوباكتر و آزوسپيريلوم فراهم نموده است، زيرا اين باكتري ها جهت رشد و نمو و تثبيت نيتروژن نيازمند وجو د اين عنصر در محيط غذايي هستند . تيمارهاي كود زيستي مناسب در مقايسه با تيمار شاهد شيميايي به مراتب شرايط مناسب تري را براي بهبود فعاليت هاي زيستي داخل خاك مهيا كرده و از طريق جذب مواد غذايي توسط ريشه موجب افزايش وزن هزار دانه گرديد.

شاخص برداشت

بين تركيب هاي تيماري، نيتراژين + ياشيل با 52/5 كيلوگرم در هكتار اوره و نيتراژين + ياشيل با 52/ 26/25 كيلوگرم در هكتار اوره و ياشيل با 5 كيلوگرم در هكتار اوره هر يك با ساير تيمارها اختلاف معني دار نشان داد. بدين معني كه تركيب كود زيستي نيتراژين همراه با محلولپاشي كود ياشيل با نيتروژن 52 كيلوگرم در هكتار تاثير مثبت بر / تا سطح 5 افزايش شاخص برداشت داشت. با افزايش نيتروژن از اين مقدار شاخص عملكرد كاهش يافت و از طرفي 52/ تركيب كود شيميايي ياشيل با نيتروژن تا سطح 5 كيلوگرم در هكتار نيز موجب افزايش شاخص برداشت

شد شكل 6 شاخص برداشت نشان دهنده ي توزيع مواد فتوسنتزي بين دانه و ساير قسم ت هاي گياه و به عبارت ديگر، نسبت عملكرد اقتصادي به وزن كل گياه است. اين مولفه كارآيي توزيع و انتقال اسيميلات ساخته شده را در ميان اندام هاي مختلف ب هويژه اندام اقتصادي مورد نظر نشان مي دهد. يعني آن قسمت از عملكرد بيولوژيك كه عملكرد اقتصادي را تشكيل ميدهد به نام ضريب برداشت ناميده م يشود

.(Astaraii and Kouchaki, 1996)

Dixon and Wheeler, ديكسون و وهلر 1986

گزارش كردند كه سرعت فتوسنتز در گياهان تلقيح شده با آزوسپيريلوم بيشتر از گياهان تلقيح نشده است. به نظر آنها بهبود فتوسنتز علاوه بر افزايش رشد رويشي به خاطر انتقال بهتر عناصر معدني از خاك به گياه موجب افزايش عملكرد دانه ميشود. با توجه به اين يافته ميتوان استدلال كرد كه كود زيستي همراه با مواد معدني باعث افزايش در شاخص برداشت شده است.

Dutta and  دوتا و بانديوپاهايي

در طي آزمايش مزرعه اي Bandyopahyay, 2009 كارآيي لوبيا چيتي را با مصرف فسفر و كود هاي زيستي در خاك هاي لاتريتي محاسبه كردند كه نشانگر تاثير معني دار كودهاي به كار رفته روي شاخص برداشت بودندكه با نتايج ب هدست آمده از اين تحقيق همخواني دارد.

نتيجه گيري كلي

با توجه به نتايج به دست آمده از اين آزمايش، در مورد اثرات متقابل، تركيب كود زيستي نيتراژين 52/ همراه با كود شيميايي ياشيل با اوره در سطح 5 كيلوگرم در هكتار نسبت به ساير تركيبات تيماري موثرتر بوده و مصرف بيشتر يا كمتر از اين سطح موجب كاهش در صفات مورد بررسي شد كه نشانگر اهميت مصرف متعادل اين كودها است

منبع : مقالات جهاد کشاورزی

کود مناسب رشد و عناصر ریز مغذی ( میکرو ) 
مشخصات کود های میکرو
یکی از صدها خدمات مجموعه ی بزرگ پارادایس تهیه و بسته بندی بهترین نوع کودهای میکرو می باشد ، که تهیه نمودن آن برای شما دوستان عزیز به علت سنگین بودن وزن بسته های آن (25 کیلوگرم ) هزینه بر و گاهی اوقات غیرممکن است .
میکرو المنت ها یا عناصر یا عناصر کم مصرف ( ریز مغذی ها ) مانند :
آهن ، روی ، منگنز ، مس ، بور ، مولیبدن و کلر گیاهان مختلف برحسب نیاز و با توجه به نتایج آزمایشات خاک و برگ به کود های فوق نیازمند خواهند بود . ادامه مطالب کلیک کنید .
جایگاه میکروالمنت در تولیدات کشاورزی :
با وجود این که گیاهان به شکل واضحی به کود های ماکروالمنت ها نیازمندند ، اما کودهای میکروالمنت یا ریز مغذی ها علی رغم نیاز کم گیاهان جایگاه ویژه ای در تولیدات کشاورزی دارند لذا از آنها به عناصر خرد با تاثیرات مکان یاد میشود.

کود مناسب رشد و عناصر درشت مغذی ( ماکرو) 
مشخصات کود های ماکرو
در این قسمت از بانک اطلاعاتی مجموعه ی پارادایس نظر شما را به توضیحاتی هر چند مختصر توسط متخصصان این مجموعه در رشته ی کشاورزی و کود شناسی در رابطه با کود های ماکرو بستته بندی شده توسط این مجموعه جلب می نماییم .
معرفی عناصر کود ماکرو :
کودهای ماکرو موضوع بحث ما را تشکیل می دهند این کودها از مجموع سه عنصر : ازت ، فسفر و پتاسیم به نسبت های مختلف و متناسب با زمانبندی رشد و باروری گیاه تشکیل میشود .

حال برای درک هرچه بیشتر تاثیر این کودها نظر شما را به تاثیر هر یک از این عناصر به تنهایی بر روی گیاهان و درختان جلب می نماییم : جهت مطالعه ادامه مطالب کلیک کنید .

کود مناسب تقویت محصول و گلدهی ( پتاس بالا )

تغذیه گیاهان شامل چندین مرحله می باشد، مرحله رویشی ، نمو و گلدهی، گیاهان برای رشد به ازت برای ریشه دهی و شروع سوخت و ساز و پتاسیم مسئول خیلی از وقایع فیزیولوژیک گیاه می باشد. گیاهی که وارد فاز گلدهی نمی شود، به خاطر رشد رویشی ناشی از مصرف کود ازته یا ضعف عمومی گیاه می باشد. فاز رویشی ناشی از استفاده از ازت باعث آبدار شدن بافت گیاه شده و نسبت C/N را کمتر یا به زبان ساده پوست به گوشت را بیشتر میکند، و همین عامل باعث می شود گیاه شما بزرگ و قوی شده ولی به شما گل نمی دهد ! با دادن کودهای گلدهی میزان گوشت را بیشتر کرده و از شیره گیاهی کاسته می شود. همین امر موجب افزایش گلدهی در همه گیاهان می شود. برای افزایش کیفیت گلها باید هنگام اتمام عمر گل ، غنچه های خشک شده رو از ته بچینید ، تا انرژی گل روی تولید بذر متمرکز نشود ! همینطور برای افزایش کیفیت گلدهی باید از مکمل های غذایی استفاده نمود ، از آنجایی که جذب مواد غذایی و کودهای شیمیایی تابع اسیدیته ی خاک می باشد و درصورت بالاتر رفتن اسیدیته خاک از 7 ، برخی از مواد غذایی قابلیت جذب خود را از دست می دهند  جهت کسب اطلاعات بیشتر و طرح سوال کلیک کنید .

جهت خرید انواع محصولات کشاورزی اعم از کود ، سم و اقلام کلیک کنید .

جهت بازدید از ویدئو های آموزش کشاورزی رایگان کلیک کنید .