بررسی دانش کشاورزان نسبت به کشاورزی ارگانيک را توضیح دهید .

Question

حسین برخورداری · Answer

بررسی دانش کشاورزان نسبت به کشاورزی ارگانیک را توضیح دهید .

زمينه و هدف: در دهه های اخیر یکی از بزرگ ترین چالش های پیش روی جوامع بشری، مسأله امنیت و سلامت غذایی جمعیتت رو بته افزایش دنیا است. در این راستا، ضرورت تبدیل کشاورزی رایج به کشاورزی ارگانیک و پایدار مطرح می گردد. این پژوهش با هدف بررسی میزان دانش سبزی کاران شهرستان باوی نسبت به کشاورزی ارگانیک انجام گرفت. نفتر 140 روش بررسی: پژوهش از نوع تحقیقات توصیفی- همبستگی است. جامعه آماری پژوهش سبزی کاران شهرستان باوی به تعداد نفر تعیین و به شیوه نمونه گیتری تاتادفی ستاده انت تان شتدند. ابتزار 104 می باشد. نمونه آماری با استفاده از جدول مورگان به تعداد پژوهش پرسش نامه محقق ساخت است که روایی آن توسط گروهی از صاحب نظران و اعضاء هیأت علمی گروه ترویج و آموزش کشاورزی ) متورد α =0/89 دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی رامین خوزستان تأیید شد. پایایی پرسش نامه نیز با استفاده از آلفای کرونبتا دانتش انجام شد. SPSSwin16تأیید قرار گرفت. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار درصد پاسخ گویان نسبت به کشاورزی ارگانیک کم است. بین ستابقه فعالیتت 62 يافتهها: نتایج پژوهش نشان می دهد که دانش بیش از 0 کشاورزی، سطح تحایلات و میزان زمین کشاورزی و میزان دانش کشاورزان نسبت به کشتاورزی ارگانیتک بته ترتیتب در ستطح و 0/ 1 رابطه آماری معنی داری وجود دارد. نتایج تحلیل رگرسیون نشان داد متغیرهای سابقه فعالیت کشاورزی و میزان زمین زراعتی تنهتا 0/05 درصد تغییرات دانش نسبت به کشاورزی ارگانیتک را تبیتین متی 24/2متغیرهای اثرگذار بر دانش در زمینه کشاورزی ارگانیک بودند که کنند. بحث و نتيجهگيری: نتایج بیان گر دانش کم کشاورزان نسبت به کشاورزی ارگانیک میباشد. با توجه به این که اهمیت دانش و آگاهی در پذیرش و توسعه یک فناوری جدید بارز و آشکار است، کمبود و فقدان اطلاعات و دانش به عنتوان یتک محتدودیت و متانع بزرگتی در راه توسعه کشاورزی ارگانیک به حسان می آید.

یکی از بزرگ ترین چالش های روبه روی جامعه بشری، در دهه های اخیر، بحران غذا و مسأله امنیت و سلامت غذای جمعیتت رو بتته افتتزایش دنیتتا استتت. بحتتران جمعیتتت از یتتک طتترف و محتدودیت منتابع اولیته تولیتتد از طترف دیگتر، باعت حرکتتت کشاورزی سنتی به سمت تکنولوژی و کشاورزی صنعتی گردید. به دلیل کاربرد بی رویته و نامناستب نهتاده هتای شتیمیایی در فرایند تولید محاولات در کشاورزی صنعتی، بشر با بحران های جدیدی مواجه گردید. این شرایط نشان داد که بر خلاف برنامه هتتایی کتته نشتتان از امنیتتت تولیتتد بعتتد از ورود تکنولتتوژی بتته کشاورزی داشت، بشر با بحران هایی نظیر، ظهور آفات و امراض جدید، مقاوم شدن گونه های آفات و بیماری ها و علف هترز بته سموم شیمیایی، مسمومیت ها، ت ریب و فرسایش شدید خاک، تهدید سلامت انسان، بروز بیماری هتای پوستتی، شتیوع انتواع سرطان ها و بیماری های متزمن و مستمومیت هتای منجتر بته ). بیمتتاری و 1 مترگ و ت ریتب محتیط زیستتت مواجته گردیتد آلودگی های محیط زیستی ناشی از متواد افزودنتی شتیمیایی و هورمون های مورد استفاده در تولید محاولات کشاورزی منجر به حساسیت بیش تر ماترف کننتدگان نستبت بته محاتولات .)امروزه، نیاز به حفظ عملکرد کشاورزی و 2غذایی شده است وجود نگرانی در رابطه با موضوعاتی هم چون سلامتی و ساختار خاک، تولید مواد غذایی سالم و عاری از بقایای مواد شتیمیایی برای حفظ ستلامت انستان و دام همتراه بتا حفتظ و نگهتداری محیط زیست، باع افزایش علاقه مندی به ات اذ سیاست های مناسب تر و روش های مدیریتی بهتتر بترای پاستخ گتویی بته تغییرات محیطی و دست یابی به کشاورزی و توسعه پایدار شده است. توسعه پایداری که نیازهای حال حاضر را بدون بته خطتر انداختن توانایی نسل های آینده برای رفع نیازهای خود مرتفتع .)3می سازد ظهور کشاورزی ارگانیک تا حدودی نگرانی مارف کنندگان را در رابطه با کیفیت و ایمنی مواد غذایی و همچنتین حفاظتت محیط زیست برطرف کرده است. کشاورزی ارگانیتک بته تولیتد مواد غذایی سالم و مغذی از طریق جلوگیری از آلودگی خاک با
متوقف کردن واکنش های شیمیایی م تاطره آمیتز در ختاک و اجتنان از تولید آلودگی و همچنین فرسایش خاک بوسیله باد و باران کمک می کند. تاتمیم نهتایی کشتاورزان در استتفاده از کشاورزی ارگانیک بته میتزان دانتش و همچنتین درک آن هتا .)بنابراین، از عواملی که می 4نسبت به این مقوله بستگی دارد تواند تاثیر مهمی در زمینه شیوه های م تلف و به خاوص به کارگیری و سرمایه گذاری در کشاورزی ارگانیک داشته باشتد، توجه به دانش و آگاهی کشاورزان نسبت به این شیوه تولید می باشد. در حال حاضر تولید مواد غذایی سالم، به مقدار کافی و با کیفیت مطلون مد نظر است، به طوری که نیاز جمعیت در حال رشد تامین شده و سلامت جامعه و محیط زیست تضمین شود. این مهم نیازمند برنامه ریزی و فناوری های زیستتی استت بته گونه ای که ضتمن تولیتد محاتولات ستالم و پایتدار، کمیتت مطلون نیز حاصل گردد. بنابراین، با دادن آگاهی هتای لازم بته کشاورزان و افزایش دانش و مهتارت آن هتا و تشتویق آنتان بته استتتفاده از سیستتتم هتتای نتتوین کشتتاورزی از جملتته کشتتت محاتتولات ستتالم، بازاریتتابی و متتدیریت مناستتب بتترای کشتتت محاول و بهره وری آن و خاک، زمینه افزایش تولید محاولات پایدار و از بین بردن اثرات مواد شیمیایی مارف شده در تولیتد آن ها فراهم می شود. در این راستا هدف ایتن مطالعته بررستی میزان دانش سبزی کاران شهرستان باوی نسبت بته کشتاورزی ارگانیک و ارایه راهکارهایی جهت بهبتود دانتش آن هتا در ایتن زمینه است. تعریف های بسیاری برای کشاورزی ارگانیک ارایه شده است. از جمله: در برنامه محیط زیست سازمان ملل متحد آمده استت که کشاورزی ارگانیک از طریق بهبود در دستترس بتودن متواد غذایی بهبود سرمایه طبیعی، سرمایه اجتماعی، سرمایه انستانی، سرمایه فیزیکی، سرمایه متالی و بهبتود عوامتل ختارجی باعت .)صتتفی ختتانی و عبتتاس 5افتتزایش امنیتتت غتتذایی متتی شتتود )بیتتان کردند،کشتتاورزی ارگانیتتک ستتامانه تولیتتد 1387زاده محاولات کشاورزی و دامی است که بهداشت اکوسیستم هتای کشاورزی را هم زمان با تولید غذای سالم و نان ارتقاء می دهد.

همچنین کشتاورزی ارگانیتک عبارتستت از ماترف بته شتدت محدود کودهای شیمیایی و سموم دفتع آفتات نبتاتی در تولیتد ). همچنین،کشتاورزی ارگانیتک را 6محاولات کشاورزی است نظام جامع مدیریت تولید که به ترویج و افزایش کشت و حفظ بوم نظام، از جمله چرخه های زیستی و فعالیت هتای زیستتی ). ستاداتی و همکتاران7 خاک منجر می شود، تعریف کرده انتد اشاره می کنند که کشاورزی ارگانیک به عنوان نقطه ظهور یک روش تولید محاولات کشاورزی است که تعادل طبعیتت را بته هم نمی زنتد، آلتودگی ایجتاد نمتی کنتد و بتر انستان و دیگتر موجودات اثرات مضر ندارد و هدف آن تولید محاولات ستالم و ). بنابراین، با توجه به این تعاریف می تتوان 2گواهی شده است گفت که کشاورزی ارگانیک بته صتورت ترکیبتی از روش هتای زراعی که با استفاده از روش هتای طبیعتی صتورت متی گیترد، تعریف می شود و موجب تولید محاولاتی سالم تر برای مارف کننده و جلوگیری از خسارت به محیط زیست و حاصل خیتزی خاک می گردد. کشاورزی ارگانیک و مفاهیم کشاورزی تلفیقی،
غیر متمرکز و عاری از مواد شیمیایی، برای اولین بتار بوستیله 1960 مطرح گردید؛ در اواخر دهه 1940 "نورث برن" درسال بحران های ناشی از انقلان سبز ضرورت ، 1970 و ابتدای دهه های حرکت به سمت کشاورزی ارگانیک را شتان ب شید. دهته اصتول و مباحت و ستیر عملیتاتی توستعه 1990 و 1980 کشاورزی ارگانیک در دنیا جهش پیدا کرد. ایتن شتیوه از ستال در ایران بر روی محاول پسته آغاز و هتدف از اجترای 1379 این شیوه ارتقاء سطح علمی بهره برداران و کشاورزان بوده تا با آگاه نمودن آنتان از اثترات م ترن استتفاده از کتود و ستموم شیمیایی در جهت تولید محاول سالم اقدام نمایند. با توجه به موفقیت های به دست آمده از این طرح ایتن شتیوه بته ستایر محاولات نظیر سیب زمینی، انگور، خرما و برنج تستریع پیتدا ). پیدایش و تکامل کشاورزی ارگانیک را با مفهومی کته 8نمود امروزه به کار گرفته می شود، می توان به سه مرحلته پیتدایش، گسترش و رشد تقسیم بندی نمود. ویژگی های هتر مرحلته در ) ارایه شده است.1جدول شماره

کشاورزی ارگانیک بر چهار اصل استوار است: ،گیتاه ، - اصل سلامتی: کشاورزی ارگانیک بایتد ستلامت ختاک انسان و سیاره زمین را حفظ و ارتقاء دهد. ،حیوان - اصل بوم شناسی: کشاورزی ارگانیتک بایتد براستاس زنتدگی سیستم های اکولوژی و چرخه محیط زیستی، شبیه ستازی آن ها و کمک به حفظ آن ها باشد.
- اصل انااف: کشاورزی ارگانیتک بتا توجته بته فرصتت هتا و قابلیت های زنتدگی و محتیط هتای عمتومی بایتد اطمینتان از انااف را ایجاد کند. - اصل مراقبت :کشاورزی ارگانیک باید به شیوه ای پیشگیرانه و مسوولانه موفق به حفظ سلامت و رفاه نسل های فعلی و آینتده .)10 و محیط زیست مدیریت کشاورزی ارگانیک سبب حفظ حاصل خیتزی ختاک در دراز مدت از طریق نگهداری مواد آلی در حد مطلون و بهبود فعالیت بیولوژیک خاک می شود. در کشتاورزی ارگانیتک متواد غتذایی مورد نیاز گیاه زراعی تأمین می شتود و ختاک از نظتر ازت نیتز خودکفا می شود. کنترل علف های هرز، بیماری و آفات با تأکید عمده بر استفاده از روش هایی چون تنتاون زراعتی، بکتارگیری دشمنان طبیعی، تنوع کودهای آلی را سبب می شود. ضمن این که کشاورزی ارگانیک موجب حمایت از حیات وحش و زیستگاه های طبیعی می شود. کاهش و یا حذف خسارت های محیطتی ناشی از سیستم های مدرن تولید، از قبیل از بین رفتتن حیتات وحش، آلودگی محتیط و استتفاده بتی رویته از منتابع غیرقابتل تجدید از مهم ترین وظایف کشتاورزی ارگانیتک محستون متی .)هدف کشاورزی ارگانیک در دراز مدت در درجته اول 11شود سلامت محیط زیستی از جمله تنوع زیستی و کیفیت محاتول .)12به جای افزایش بهره وری در کوتاه مدت می باشد از سوی دیگتر، بایتد در نظتر داشتت کته قستمتی از ت ریتب و آلتتودگی هتتای محتتیط زیستتت ناشتتی از عتتدم آگتتاهی و اطتتلاع نقش »آموزش«کشاورزان نسبت به مسایل محیط زیستی است. حیاتی در پیشگیری از ت ریب و آلودگی محیط دارد. به طتوری که بدون افزایش سطح آگاهی های کشاورزان در زمینه حفاظت از محیط زیست، نمی توان امیتدی بته بهبتود وضتعیت محتیط زیستی داشت. بنابراین باید برنامه های آموزشتی و ترویجتی سعی در ارتقاء دانش و آگاهی کشاورزان از مسأله آلودگی هایی که کشاورزی رایج به دنبال دارد و مزیت کشت ارگانیک داشتته باشد و نیز آموزش افراد کلیدی در میان کشاورزان و به خاوص زنان راهی ممکن و عملی می تواند داشته باشد. آگاهی جوامتع به حفاظت از محیط زیست می تواند از طریق تحقیتق و برنامته ریزی دقیق کشاورزی زیستی حاصل گردد تا نسل هتای آینتده ). آموزش زیربنتای 13بتوانند از شرایط مناسب برخوردار گردند توسعه و پیشرفت می باشد و یکی از موارد خودکفایی در تولیتد محاولات سالم است. البته آن دسته از آموخته هایی که دارای قابلیت اجرایی باشند. بح در این است که روش های مناستب را می باید در هم آمی ت و آن ها را به صورت هم زمان به کتار
گرفت که بیشترین تآثیر در آگاه کردن، برانگی تن، ایجاد انگیزه کردن، آموختن و انتقال دادن دانش و مهارت ها به گروه کثیری از افراد کشاورز با صرف کم ترین بودجه ممکن را داشتته باشتد. این آموزش ها و فنون برای افتزایش تولیتد درآمتد، رفتاه حتال .)14روستاییان و کشاورزان است فقدان اطلاعات کشتاورزی متتداول در خاتوص بستیاری از حوزه های فعالیت های ارگانیک وجود دارد و نهادهای مرتبط با کشاورزی ارگانیک در فراهم نمودن اطلاعات بترای کشتاورزان ارگانیک بسیار مفید است. فقدان دانش و مهارت برای متدیریت یک مزرعه ارگانیک و فقدان فرصت های بازاری برای محاولات ارگانیک مهتم تترین دلیتل بترای عتدم کتاربرد فعالیتت هتای کشاورزی ارگانیک است. به نظر می رسد، اعتقادات و نگترش های کشاورزان متداول عامل مهمی در تاثیرگذاری بر تمایل به پذیرش فعالیت های ارگانیک هستند. علاوه براین، اثرب شتی و حمایت مقررات ارگانیک، مراکز گواهی دهنده و بازارها می تواند .)8 کشاورزان متداول را تبدیل بته کشتاورزان ارگانیتک نمایتد بنابراین، یکی از عواملی که می تواند تتاثیر مهمتی بتر مهتارت ، کشاورزان در زمینه به کارگیری کشاورزی ارگانیک داشته باشد توجه به دانش و آگاهی آنان نسبت به این مقوله می باشد. بابااکبری ساری و همکاران در مطالعه ای به این نتیجته دستت درصتد) در 48/4یافته اند که نزدیک به نیمی از پاستخ گویتان درصد از آن ها در حد زیاد با کشاورزی ارگانیک 24/2حد کم و ). یافته های تحقیق یعقتوبی و ناصتری نشتان 15آشنایی دارند داد که مهم ترین موانع تولیتد محاتولات ارگانیتک و ستالم در ایران عبارتند از: دانش و مهارت ناکافی کشاورزان و کارشناسان، نبود بازارهای فتروش اختااصتی بترای محاتولات ارگانیتک و همچنین عدم استقبال کشتاورزان از ایتن شتیوه کشتاورزی بته ). نتایج تحقیق شتیری و همکتاران 16دلایل اقتاادی می باشد حاکی از آن است که دانش اکثریت خیارکاران مورد مطالعته در زمینه کشاورزی ارگانیک در حد متوسط و ضتعیف بتود .نتتایج تحلیل همبستگی نشان داد که متغیرهای تعداد دفعات شترکت تعداد منتابع اطلاعتاتی متورد ، در کلاسهای آموزشی- ترویجی استفاده و ستنوات تحاتیل پاستخ گویتان همبستتگی مثبتت و متغیرهای سن همبستگی منفی و معنیداری با میزان دانتش آنتان نستبت بته .)نتایج مطالعه رجبتی و همکتاران 17 کشاورزی ارگانیک دارند نشان متی دهتد کته میتزان دانتش و آگتاهی افتراد نستبت بته .)18 محاولات ارگانیک در حد متوسط می باشد آکس و همکاران کمبود و یا نبود اطلاعات و دانش کشاورزی را به عنوان عامل محتدود کننتده بترای تبتدیل متزارع بته شتیوه ). شریف و همکتاران بته بررستی ویژگتی 19ارگانیک می دانند های اجتماعی و روانتی کشتاورزان بترای گتزینش شتیوه هتای کشاورزی ارگانیک در مناطق پرورش نارگیل ایالت کرالای هنتد پرداختند. آن ها به این نتیجه رستیدند کته آمتوزش، نتوآوری، دانش و نگرش نسبت به شیوه های ارگانیک، همبستگی مثبتی ). نتایج مطالعه 20با پذیرش شیوه های کشاورزی ارگانیک دارد آسیس و اسماعیل نشتان داد دانتش ستبزی کتاران نستبت بته کشاورزی ارگانیک به خاوص در رابطته بته استتفاده از حشتره کش های شیمیایی، علف کش ها و کودهتای شتیمیایی پتایین است و آنها برای کنترل آفات و بیماری ها وابسته به شیوه های ). کومار و جبیتر در مطالعته ختود 4معمولی شیمیایی) هستند اشاره می کند که تقاضا برای محاولات سازگار با محیط زیست مانند غذاهای ارگانیک به طور قابل توجهی با توجه بته افتزایش ایمنتی متواد غتذایی و نگرانتی هتای ، آگاهی در مورد ستلامتی محیط زیستی افزایش یافتته استت. آگتاهی و دانتش بته عامتل مهمی در تغییتر نگترش و رفتتار ماترف کننتدگان نستبت بته غذاهای ارگانیک تبتدیل شتده استت. آگتاهی و دانتش ماترف کننتتدگان و همچنتتین میتتزان ماتترف غتتذاهای ارگانیتتک در کشورهای توسعه یافته در مقایسه با کشورهای در حال توستعه به طور قابل توجهی بالاتر است. آن ها به این نتیجه رسیدند که در کشورهایی مانند هند که در آن بازار متواد غتذایی ارگانیتک هنوز در مرحله اولیه رشد خود است، سطح دانش نستبتا پتایین است. همچنین، جنسیت، سطح ستواد، میتزان درآمتد ستالیانه، عوامل اجتماعی و سلامتی مواد غذایی بتر دانتش کشتاورزان در .)21مورد کشاورزی ارگانیک مؤثر می باشند
آییسولا و اوبابیر در مطالعه خود اشتاره کردنتد کته کشتاورزی ارگانیک بر استفاده از منابع طبیعتی تجدیتد شتونده و بازیافتت آنها تأکید دارد. نتایج مطالعه آن ها نشان داد دانش کشاورزان منطقه ایکیتی در نیجریه نسبت به کشاورزی ارگانیک در سطح ). ستین و جتور در 22بالا و ادراک آن ها نیز مطلون استت مطالعه خود به این نتیجه رستیدند کته کشتاورزان از برختی از حقایق کشاورزی ارگانیک آگاهی دارند امتا آن هتا از چگتونگی صدور گواهینامه و استانداردهای ارایه شده توسط سازمان هتای م تلف برای محاولات ارگانیک اطلاعی ندارند. آن ها نسبت به استفاده از کشاورزی ارگانیک تمایل دارند و دولت باید سیاستهتا و آمتتوزش هتتای برنامتته ریتتزی شتتده بتترای آن هتتا در نظتتر ). آلتراونه به این نتیجه رسید کته دانتش و آگتاهی از 23بگیرد عوامل تعیین کننده در تغییر نگرش و رفتتار ماترف کننتدگان برای استفاده از محاولات ارگانیک است. بین ستن و جنستیت کشاورزان بتا میتزان دانتش آن هتا تفتاوت وجتود نتدارد .بتین .)24 تحایلات و سطح دانتش رابطته معنتی داری وجتود دارد موندال در بررسی دانش و نگرش و مهارت کشاورزان نسبت بته کشت سبزی ارگانیک در شتمال شترت تایلنتد بته ایتن نتیجته درصد پاستخ دهنتدگان نستبت بته 55رسیدند که سطح دانش .)25 درصد متوسط بود 45کشاورزی ارگانیک کم و بنابراین، کشاورزی ارگانیک نیازمند روش ها و عملیات نتوین و مدیریت کارآمد مزرعه است که بتیش تتر کشتاورزان اطلاعتات اندکی در ایتن خاتوص دارنتد. کشتاورزان گتاهی بترای ختود تاوراتی از تبدیل مزارع به شیوه ارگانیک دارند که ممکن است اشتباه باشد و براستاس همتین تاتورات استت کته ایتن شتیوه مدیریتی را نمی پذیرند. شهرستان باوی ملاثانی) واقع در جتاده اهواز- شوشتر در استان خوزستان علاوه بر این که زمتین هتای حاصل خیز فراوانی دارد، در مجاورت رود پرآن کارون نیز واقتع شده که همین ویژگی ها باع شده منطقه مورد نظر از پتانسل خوبی جهت تولید محاولات کشاورزی متنوعی برخودار باشتد. از جمله محاولاتی که معمولا در زمین هتای مرغتون حاشتیه رود کارون در این شهرستان کاشته متی شتود، انتواع ستبزی و صیفی است. کمبود آگاهی سبزی کاران این شهرستتان نستبت به کشت ارگانیک و سالم و همچنین عدم توانایی مالی اغلب آن ها جهت افزایش سطح زیر کشت باعت شتده ستبزی کتاران از نهاده های کشتاورزی و از جملته ستموم و کودهتای شتیمیایی جهت افزایش عملکرد در واحد سطح و برداشت زود هنگتام بته وفور استتفاده کننتد. ایتن عمتل معضتلاتی در زمینته ستلامتی تولیدکنندگان و مارف کننتدگان و آلتودگی محتیط زیستت و غیره ایجاد می نماید. با توجه به آنچه گفته شد، مسأله پژوهش حاضر این است که میزان دانش سبزی کاران شهرستتان بتاوی نسبت به کشاورزی ارگانیک به چه میزان استت و چته عتواملی میزان دانش آن ها را تحت تأثیر قرار می دهند؟

درصتد 43/3 یافته های جدول شماره سه نیز نشتان متی دهتد سبزی کاران مالک ش ای زمین کشاورزی خود بودند. میانگین 7/9 سال و انحراف معیار 11/68 سابقه فعالیت کشاورزی آن ها سال بتود. میتانگین گستتره زمتین 60 تا 3سال در دامنه بین 5 درصد کشاورزان بتین 50 هکتار و بیش از 8/08 کشاورزی با هکتار زمین دارند. این یافته نشتان متی دهتد کته بهتره 10تا بترداری در مقیتاس کوچتک و ختترده متالکی در منطقته متتورد
مطالعه حاکم هست و به نظر می رسد دلیل اصلی کوچک بودن درصد نیز به صتورت متداوم و 75 زمین ها قانون ارث می باشد. درصتد 59/6بدون آیش و تناون زمین خود را کشت می کنند. محاول خود را به طور مستقیم در مزرعه به فروش می رسانند. درصد با کشاورزی ارگانیک هتی گونته آشتنایی 68/3همچنین ندارند.

نتایج یافته های توصیفی در جدول شماره چهار نشان می دهد که گویه های اطلاع کامل از ارزش غذایی محاولات ارگانیک، آشنایی با معیارهای شناسایی محاولات ارگانیک در بازار و آشنایی با عملیات کشاورزی لازم برای تولید محاولات ارگانیک در رتبه های اول تا سوم قرار دارد و گویه های استفاده از کود سبز و کودهای آلی برای مدیریت خاک، پرورش گیاهان لگوم مانند شبدر) با هدف کاهش مارف کودهای شیمیایی و
آشنایی به کاربرد مواد آلی و کمپوست به جای استفاده از کودهای شیمیایی رتبه های های آخر را به خود اختااص داده اند. اطلاع رسانی و فعالیتهای ترویجی برای استفاده کشاورزان جهتدهی تحقیقات کشاورزی از مارف ، از ظرفیتهای موجود کودهای شیمیایی به مارف کودهای آلی و بیولوژیک میتواند منجر به تولید بیش تر محاولات ارگانیک و در نتیجه کاهش خسارتهای محیطزیستی شود.

برای بررسی دانش سبزی کاران نسبت به کشاورزی ارگانیتک از سطحی) استفاده گردید که بترای 5 پرسش با طیف لیکرت 20 در نظر گرفته شد. یافته های حاصتل از 5 تا 1 آن ها نمره های ستتطح بنتتدی و کدبنتتدی مجتتدد گویتته هتتای وضتتعیت دانتتش سبزیکاران نسبت به کشاورزی ارگانیک در جدول شتماره پتنج نشان می دهد که میتانگین کلتی دانتش کشتاورزان نستبت بته در محدوه کم 0/78 و با انحراف معیار 2/42کشاورزی ارگانیک می باشد.. این نتیجه بیان گر آن است کته بتا توجته بته اینکته پاسخ گویان اظهار داشتند تاکنون در هی کتلاس آموزشتی در
زمینه کشاورزی ارگانیک شرکت نکردند، دانش پتایین آن هتا و فقدان اطلاعات لازم در این زمینته بته عنتوان یتک محتدودیت عمده برای رفتن به سوی کشاورزی ارگانیک به شمار متی رود. بنابراین، باید آگاهی های اولیه و ضروری در این مورد به شتیوه های مناسبی در اختیار سبزی کاران قرار داده شود. این یافته با )، شتیری و 1387 نتایج مطالعه بابا اکبتری ستاری و همکتاران )، کومتتتار و 2008 )، شتتتریف و همکتتتاران 1390

توزیع فراوانی شیوه فروش محاتول بته وستیله کشتاورزان در درصتد ستبزی59جدول شماره شش نشان متی دهتد بتیش از کاران تولیدات خود را به صورت مستقیم در مزرعته بته فتروش می رسانند. با توجه به نتایج این ب ش به نظر متی رستد کته از دیدگاه تولیدکنندگان، متزارع تولیتدی بترای عرضته و معرفتی محاولات ارگانیک مکان مناسبی می باشند. که از دلایتل ایتن
امر نیز می توان به عدم داشتن وسیله نقلیه مناسب و یتا گتران بودن هزینه های کتارگران، بستته بنتدی و حمتل محاتول تتا میادین میوه تره بار اشاره کرد. بنتابراین، بتا توجته بته نزدیکتی متتزارع تولیتتدی بتته جتتاده شناستتایی و معرفتتی ایتتن متتزارع بتته خریداران عمده و حتی مارف کنندگان توصیه می شود.

همان طور که در جدول شماره هفت مشاهده می شود، بتین سن و بعد خانوار و دانش نسبت بته کشتاورزی ارگانیتک رابطته معنی داری وجود ندارد. این نتیجه بیان گر آن است که افزایش سن پاسخ گویان و افزایش تعداد افراد خانوار نمتی توانتد باعت افزایش میزان دانش آن ها نسبت به کشتاورزی ارگانیتک شتود. یافته ها نشان داد بین سابقه فعالیت کشاورزی پاستخ گویتان و رابطه آمتاری 0/01 دانش نسبت به کشاورزی ارگانیک در سطح مثبت و معنتی داری وجتود دارد. همچنتین، دانتش نستبت بته بتا میتزان زمتین کشتاورزی 0/05کشاورزی ارگانیک در سطح رابطه آماری منفی و معنی دار و با میزان تحایلات رابطه مثبت و معنی داری را نشان می دهد. یعنی بتا افتزایش انتدازه زمتین کشتاورزی میتتزان دانتتش ستتبزی کتاران نستتبت بتته کشتتاورزی
ارگانیک افزایش نیافته است. با توجه بته ایتن نتتایج متی تتوان گفت که هر چه سابقه فعالیت کشاورزان در زمینه سبزی کاری بیش تر باشد، دانش آن ها نسبت به معایب کشاورزی رایج بیش تر شده و آن ها به سمت کشاورزی ارگانیک تمایل بتیش تتری نشان خواهند داد. علاوه بر این، زمانی که میزان سواد کشاورزان بالاتر باشد و توانایی استفاده از منابع نوشتاری را داشته باشتند، از طریق استفاده مناسب از این منابع می توان آگتاهی و دانتش آنها را در خاوص کشت ارگانیک افتزایش داده و یکتی از مهتم ترین موانع و مشکلات سبزی کاران که کمبود و یا عتدم دانتش ) و 2011 است را برطرف نمود. این یافته با نتایج کومار و جبیر ) هم خوانی دارد. 2013آلتراونه ارگانیک افزایش می یابد و افتزایش ستابقه کشتاورزان، درک و انجام دادن روابط پیچیده در کشت ارگانیک را آسان تر خواهد کرد؛ بنابراین بهتر است در برنامه های مربو به گسترش کشت ارگانیک به کشاورزان با سابقه بالاتر توجه بیش تری شتود. ایتن ) مطابقتت و هتم 1390 یافته با نتایج مطالعه شیری و همکاران خوانی دارد. همچنین کوچک بودن میزان زمین های کشاورزی باع هدر رفت سترمایه، زمتان و در نتیجته افتزایش هزینته و کاهش درآمد حاصل از کشاورزی خواهد شد. کشت رایج که به صورت عمقی و فشرده صورت متی گیترد موجتب ناپایتداری و استفاده نادرست از منابع آن، خاک و زمین) و ناپایداری تولید محاولات کشاورزی و توستعه نیتافتن اقتاتادی متی شتود. از سوی دیگر، استفاده از تکنولوژی می تواند افزایش تولیتد را بته دنبال داشته باشد و فعالیت های کشاورزی را آسان نمایتد. امتا کوچک و پراکندگی قطعات زمین ها و وجتود موانتع فیزیکتی و طبیعی که در این اراضی وجود دارد، استفاده از دست آوردهای علمی و فنی و تکنولوژی و نهتاده هتای کشتاورزی را مشتکل و گاهی غیر ممکن می سازد و تولیدکنندگان نمی تواننتد از ایتن اراضی به صورت بهینه استفاده کنند. این مسأله مانع اساسی در راه پیشرفت و توسعه کشاورزی و بعضا کشاورزی ارگانیتک متی باشد. بنابراین برنامه ریزی جهت سرمایه گذاری به منظور انجام امور زیربنایی و یکپارچه سازی اراضی ضرورت می یابد. نتيجه گيری و پيشنهادات در دهه های اخیر مشاهده تأثیرات نتامطلون کشتاورزی ، متداول در اغلب کشتورهای توستعه یافتته و در حتال توستعه افزایش نگرانی های عمومی نسبت به کیفیت غذا و سلامت افراد جامعه و همچنین ت ریب منابع طبیعی، نیاز فوری بترای توسعه تکنیتک هتای کشتاورزی کته از نظتر محیطتی، تولیدی و اقتاادی- اجتماعی پایتدار باشتند، را متورد تاکید قرار داده است. دراین میان، کشاورزی ارگانیک به عنوان یکی از مهتم تترین سیستتم هتای کشتاورزی جایگزین، برای تولید مواد غذایی سالم و بدون هرگونه مواد شیمیایی مورد توجه قرار گرفته است. با دادن آگاهی های لازم به کشاورزان و تشویق آنان به استفاده از سیستم های
نوین کشاورزی از جمله کشتت محاتولات ستالم همچنتین بتا بازاریابی و مدیریت مناسب برنامه مدون برای کشت محاتول و بهره وری آن و خاک زمینه افزایش تولید محاولات پایدار و از بین بردن اثرات مواد شتیمیایی ماترف شتده در تولیتد آن هتا فراهم می شود. کمبود اطلاعات کشاورزان باع می شتود از زمین های کشاورزی بیش از حتد نیتاز استتفاده شتود و باعت فرسایش و ت ریب حاصتل خیتزی ختاک شتود. تترویج و ارا ته الگوهای تکنولوژی نوین و استفاده از سیستم های مکانیزاسیون و بکارگیری بذرهای اصلاح شده در زمین باع افتزایش تولیتد محاولات کشاورزی می شود. از طریتق آمتوزش و ارا ته یافتته های علمی به کشاورزان زمینه استفاده از شتیوه هتای نتوین در کشاورزی فراهم می شود. این پژوهش با هتدف بررستی میتزان دانش سبزی کاران شهرستان باوی نسبت به کشاورزی ارگانیک انجام شد. نتایج حاصل از همبستگی بین متغیرهتای مستتقل و وابسته پژوهش نشان داد بین سابقه فعالیت کشاورزی و میتزان زمین با دانش نسبت به کشاورزی ارگانیتک همبستتگی معنتی داری وجود دارد. همچنین نتایج نشتان متی دهتد کته میتزان دانش و آگاهی سبزی کاران مورد مطالعه نسبت بته کشتاورزی ارگانیک در حد کم متی باشتد. مطتابق نتتایج بدستت آمتده از تحلیتتل رگرستتیونی مرحلتته ای عوامتتل تأثیرگتتذار بتتر دانتتش کشاورزان نسبت به کشتاورزی ارگانیتک، نشتان متی دهتد کته متغیرهای سابقه فعالیت کشاورزی و میزان زمتین زراعتی تنهتا متغیرهتتای اثرگتتذار بتتر دانتتش در زمینتته کشتتاورزی ارگانیتتک محسون می شوند. با توجه به نتایج بدست آمده پیشتنهادهایی ارایه شده است. - توصیه می شود، سبزی کاران با نظتارت دقیتق کارشناستان 1 مراکز جهاد کشاورزی برای جلوگیری از فرسایش بتیش از حتد زمین ها و به منظور تقویت و بهبود مزارع نه تنها از ارقام مقاوم به آفات و بیماری استفاده کنند، بلکه هتر چنتد ستال یتک بتار کشت های دیگری را به جای کشت سبزی جایگزین کنند و یتا حتی از آیش استفاده کنند.

منبع : علوم و تکنولوژی محيط زيست