تاثیر کود زیستی و مالچ بر رشد ، عملکرد و اسید چرب امگا 3 خرفه در کشت مخلوط با بالنگوی شهری چیست ؟

Question

تاثیر کود زیستی و مالچ بر رشد ، عملکرد و اسید چرب امگا 3 خرفه در کشت مخلوط با بالنگوی شهری رچیست ؟

حسین برخورداری · Answer

تاثیر کود زیستی و مالچ بر رشد ، عملکرد و اسید چرب امگا 3 خرفه در کشت مخلوط با بالنگوی شهری رچیست ؟ به منظور بررسی تاثیر مالچ و کود زیستی بر خصوصیات کمی و کیفی خرفه در کشت مخلوط با بالنگوی شهری، آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه تبریز در دو 4171 به اجرا در آمد. الگوی کشت شامل کشت خالص خرفه و بالنگوی شهری، کشت -4171 و 4171 - سال زراعی 4171 411:11 و 411:61 )بالنگوی شهری به خرفه( به عنوان عامل اول، مالچ کلش گندم ، مخلوط افزایشی با نسبتهای 411:11 در دو سطح با مالچ و بدون مالچ به عنوان عامل دوم، و مصرف کود شامل مصرف 411 درصد کود شیمیایی و مصرف 11 درصد کود شیمیایی به عنوان عامل سوم بودند. نتایج نشان داد که مالچ باعث افزایش + تلفیقی کود زیستی ازتوبارور 4 ارتفاع، تعداد شاخه فرعی، عملکرد دانه، میزان روغن و امگا- 1 در خرفه و کاهش دمای برگ گردید. بیشترین تعداد شاخه گرم بر مترمربع( در کشت خالص و در سال دوم مشاهده شد در حالیکه بیشترین / 9( و عملکرد خرفه/ فرعی ) 47 ارتفاع بوته و کمترین میزان دمای برگ در الگوی کشت مخلوط افزایشی 411:61 مشاهده شد. همچنین اثر تیمار کودی بر ( در الگوی / 4) و مجموع ارزش نسبی ) 19 / هیچیک از صفات مذکور معنیدار نبود. بیشترین میزان نسبت برابری زمین 16 کشت مخلوط افزایشی 411:11 به همراه مالچ و مصرف تلفیقی کود زیستی بعلاوه 11 درصد کود شیمیایی حاصل شد. افت عملکرد واقعی کل برای بیشتر ترکیبهای کشت مخلوط بیشتر از صفر بود، که بیانگر برتری کشت مخلوط نسبت به کشت خالص است. توسعه روز افزون کاربرد گیاهان دارویی در صنایع مختلف و تامین سلامت جامعه، ضرورت تولید این گیاهان را افزایش داده است. خرفه با نام علمی Common و با نام انگلیسی Portulaca oleracea L. گیاه دارویی، چهار کربنه و یکساله از تیره purslane میباشد. این گیاه منبع عالی از Portulacaceae اسیدهای چرب امگا- 1 )آلفا-لینولنیک اسید، ایکوزاپنتانوئیک اسید و دکوزا هگزانوئیک اسید)، و بتا-کاروتن و آنتی اکسیدانهایی A ،C ،E ویتامین مانند آلفا-توکوفرول، اسکوربیک اسید و گلوتاتیون است )امارا الوا و همکاران 4774 ؛ سیموپولوس و همکاران. از نظر خواص دارویی، این گیاه معالج سرفههای مقاوم، تصفیه کننده خون، مفید در ترمیم سوختگیها، ضد التهاب، کاهش دهنده خطر بیماریهای ؛ قلبی و عروقی میباشد )چان و همکاران 1111 رادهاکریشنان و همکاران 1114 (. بالنگوی شهری ( Lallemantia iberica Fischer & C.A. Meyer ) نیز گیاهی یکساله و علفی متعلق به تیره Lamiaceae بوده و دانههای آن سرشار از روغنهای خوراکی است )امان زاده و همکاران 1144 (. در حال حاضر این گیاه جهت تولید دانه و نیز استخراج روغن و موسیلاژ کشت میشود و در درمان اختلالات گوناگون نظیر برخی اختلالات عصبی، کبدی و بیماریهای کلیوی بهکار میرود .) )جونز و والاموتی 1111 امروزه تلاشهای گستردهای با هدف یافتن راهکارهای مناسب برای افزایش عملکرد گیاهان زراعی بهخصوص در گیاهان دارویی، بهبود کیفیت خاك ومحصولات کشاورزی آغاز شده است. از جمله این راهکارها، به کارگیری روشهای مدیریتی نظیر کشت مخلوط، کود زیستی و مالچ میباشد. یکی از ارکان اصلی در کشاورزی پایدار، استفاده هرچه بیشتر از نهادههای آلی از جمله کودهای زیستی در اکوسیستمهای زراعی با هدف حذف یا کاهش قابل ملاحظه در مصرف نهادههای شیمیایی است. تامین عناصر کم مصرف و پر مصرف جهت بهبود رشد و عملکرد گیاهان، تشدید فعالیتهای حیات، بهبود کیفیت و حفظ سلامت محیط زیست و در مجموع حفظ و حمایت از سرمایههای ملی خاك، آب و منابع انرژی غیرقابل تجدید( از مهمترین مزایای کودهای .) زیستی محسوب میشود شارما 1111 کشت مخلوط از مولفههای کشاورزی پایدار محسوب میگردد . مدیریت صحیح تولید محصولات زراعی در این نوع کشت و استفاده موثرتر از زمان و مکان، منجر به بهبود جذب و کارایی مصرف منابع توسط گیاهان و ثبات عملکرد بالاتر میشود (مبسر و همکاران 1141 ). قمری و همکاران( 1146 ) با بررسی سودمندی کشت مخلوط خرفه و بالنگوی شهری و وفادار ینگجه و همکاران 1149 ( در کشت مخلوط باقلا و بادرشبی به همراه ) کاربرد کودهای شیمیایی و زیستی، به این نتیجه رسیدند که استفاده از کود زیستی به جای بخشی از کود شیمیایی سبب افزایش نسبت برابری زمین گردید که بیانگر افزایش کارایی کشت مخلوط در صورت استفاده از کودهای زیستی است. کاربرد مالچ را میتوان یکی از راهکارهای زراعی پایدار برای بهبود عملکرد خرفه دانست (شاهیدول حقی و همکاران 1111 ). مالچ از طریق حفظ رطوبت خاك از طریق کاهش دمای خاك و کاهش تبخیر از سطح خاك باعث افزایش عملکرد و اجزای عملکرد گیاهان میشود (بونا و همکاران 1144 ). مومن و همکاران ( 1141 ) بیان کردند که کاربرد مالچ بر عملکرد گیاهان کدوی پوست کاغذی و نخود در شرایط الگوی مخلوط موثر بود. بنابراین با توجه به رویکرد روزافزون به استفاده از گیاهان دارویی و نقش این گیاهان در چرخه اقتصادی و از طرف دیگر لزوم استفاده از نظامهای کشاورزی پایدار و ارتقای عملکرد کمی و کیفی گیاهان، پژوهشی با هدف بررسی رشد، عملکرد و میزان اسید چرب امگا- 1 گیاه دارویی خرفه در کشت مخلوط با بالنگوی شهری تحت تاثیر کود زیستی و مالچ در شرایط آب و هوایی تبریز انجام گرفت. مواد و روش ها جهت بررسی اثر کاربرد مالچ و کود زیستی بر عملکرد و میزان اسید چرب امگا- 1 گیاه خرفه در کشت مخلوط با بالنگوی شهری، آزمایشی در دو سال زراعی 4171 در مزرعه تحقیقاتی - 4171-4171 و 4171 دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز واقع در هشت کیلومتری شرق تبریز در اراضی کرکج انجام شد. میانگین متوسط دما و بارندگی سالیانه است . آزمایش بصورت فاکتوریل در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار اجرا گردید. فاکتور اول الگوی کشت در پنج سطح، شامل کشت خالص خرفه ( C1 ) و بالنگوی شهری ( C2 )، کشت مخلوط افزایشی با نسبت- ( های 411:11 C3 411 :11 ،) C4 ) ( و 411:61 C5 ) بالنگوی شهری به خرفه، فاکتور